| Gibt es eine Vereinbarung zwischen den USA, Pakistan und bestimmten regionalen Mächten, nach der Afghanistan dem Einfluss einer bestimmten politischen Strömung überlassen werden sollte | ||||
| تاریخ انتشار: ۱۴:۲۰ ۱۴۰۵/۸/۲۷ | کد خبر: 201330 | منبع: |
پرینت
|
|
افغانستان امروز با یکی از پیچیدهترین و سرنوشتسازترین بحرانهای تاریخ معاصر خود روبرو است. کشوری که پس از دههها جنگ، مداخله خارجی، فروپاشی نهادهای دولتی و ناکامی رهبران سیاسی، سرانجام به دست گروهی افتاده است که نه به ساختارهای دموکراتیک اعتقاد دارد، نه به مشارکت سیاسی اقوام و مذاهب مختلف باورمند است و نه حقوق اساسی نیمی از جمعیت کشور، یعنی زنان، را به رسمیت میشناسد.
پرسش اساسی این است: آیا آنچه امروز در افغانستان جریان دارد، صرفاً نتیجه بازگشت یک گروه مسلح به قدرت است یا باید آن را در چارچوب یک پروژه بزرگتر سیاسی و منطقهای بررسی کرد؟ آیا افغانستان بهتدریج به کشوری تبدیل شده است که در آن یک جریان قبیلهای و ایدئولوژیک، با حذف دیگر نیروهای اجتماعی و سیاسی، در پی انحصار کامل قدرت و تغییر بافت اجتماعی و جمعیتی کشور است؟
و مهمتر از همه، چرا قدرتهایی که در گذشته از دولت جمهوری افغانستان حمایت میکردند و میلیاردها دلار در این کشور هزینه کردند، امروز در برابر سیاستهای طالبان عمدتاً به تعامل سیاسی و دیپلماتیک روی آوردهاند؟
این پرسشها نیازمند بررسی فراتر از تحولات روزمره افغانستان است.
برای درک وضعیت امروز افغانستان، نمیتوان تحولات سال ۲۰۲۱ را جدا از چهار دهه مداخله خارجی، رقابتهای منطقهای و سیاستهای قدرتهای بزرگ بررسی کرد.
طالبان در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی شکل گرفت. بخش قابل توجهی از اعضای اولیه این جنبش را طلاب مدارس دینی و نیروهای برخاسته از محیطهای روستایی پشتون تشکیل میدادند که بسیاری از آنان در مدارس دینی پاکستان تحصیل کرده بودند. حمایت پاکستان از این گروه نیز موضوعی پنهان در تاریخ سیاسی منطقه نیست. گزارشهای رسمی کنگره آمریکا به نقش پاکستان در حمایت از طالبان و محاسبات راهبردی اسلامآباد در افغانستان اشاره کردهاند.
البته باید میان طالبان بهعنوان یک سازمان سیاسی و نظامی و مردم پشتون افغانستان تفاوت قایل شد. هیچ قوم افغانستان را نمیتوان مسوول سیاستهای یک گروه دانست. در میان پشتونها نیز شخصیتها، روشنفکران، فعالان سیاسی و شهروندان بسیاری وجود دارند که با انحصار قدرت و سیاستهای طالبان مخالفاند.
با این حال، مساله اساسی این است که طالبان پس از بازگشت به قدرت، بهجای تشکیل یک نظام سیاسی فراگیر و مشارکتی، ساختاری ایجاد کردند که در آن تصمیمگیریهای کلان کشور در اختیار حلقه محدودی از رهبران این گروه قرار گرفت. اقوام، مذاهب و جریانهای سیاسی دیگر عملاً از مشارکت مؤثر در حاکمیت کنار گذاشته شدند.
این تحول در شرایطی اتفاق افتاد که ایالات متحده و متحدان غربی آن نزدیک به بیست سال در افغانستان حضور نظامی داشتند و میلیاردها دلار برای ایجاد ارتش، نهادهای دولتی و نظام سیاسی جمهوری هزینه کرده بودند. توافق دوحه در فوریه ۲۰۲۰ میان آمریکا و طالبان، مسیر خروج نیروهای خارجی را هموار کرد؛ توافقی که در آن خروج نیروهای خارجی محور اصلی تعهد آمریکا بود و مشارکت سیاسی طالبان در یک نظام فراگیر یا کاهش خشونت علیه دولت افغانستان بهعنوان شرط صریح و الزامآور خروج تعیین نشده بود.
سقوط سریع دولت جمهوری و فروپاشی ساختار نظامی آن، پرسشهای جدی درباره نحوه مدیریت این روند، میزان آگاهی قدرتهای خارجی از وضعیت واقعی افغانستان و مسئولیت سیاسی آنان ایجاد کرد.
آیا واقعاً تمام این تحولات صرفاً نتیجه اشتباهات سیاسی و نظامی بود؟ یا برخی بازیگران خارجی از پیامدهای چنین روندی آگاهی داشتند و آن را با منافع راهبردی خود سازگار میدیدند؟
پاسخ قطعی به این پرسش بدون اسناد و شواهد معتبر ممکن نیست؛ اما نادیده گرفتن نقش توافقهای سیاسی، منافع منطقهای و محاسبات قدرتهای بزرگ نیز به معنای نادیده گرفتن بخش مهمی از واقعیت افغانستان خواهد بود.
آنچه پس از تسلط طالبان در افغانستان اتفاق افتاده، تنها تغییر حکومت نیست؛ بلکه تغییر بنیادین در ساختار قدرت و مناسبات اجتماعی کشور است.
طالبان با کنار گذاشتن اصل مشارکت سیاسی، عملاً حاکمیتی ایجاد کردهاند که در آن وفاداری ایدیولوژیک و وابستگی تشکیلاتی به گروه، جایگزین شایستگی، تخصص و نمایندگی اجتماعی شده است.
در چنین ساختاری، اقوام و مذاهب مختلف افغانستان، از هزارهها و تاجیکها گرفته تا ازبکها و دیگر گروههای اجتماعی، با نگرانیهای جدی درباره آینده سیاسی و اجتماعی خود مواجهاند.
گزارشهای حقوق بشری نیز از تبعیض علیه اقلیتهای قومی و مذهبی، فشار بر شیعیان و اسماعیلیان و اخراج اجباری برخی خانوادهها از خانهها و زمینهایشان حکایت دارند. سازمان عفو بینالملل در گزارشهای خود به تأثیر نامتناسب اخراجهای اجباری بر زنان و دختران هزاره اشاره کرده است.
مساله غصب زمین و اموال اهمیت ویژهای دارد. خانه و زمین برای یک شهروند تنها دارایی اقتصادی نیست؛ بلکه بخشی از هویت، تاریخ خانوادگی و تعلق اجتماعی او به سرزمین خویش است. هرگاه مردم به دلایل قومی، مذهبی یا سیاسی از حقوق مالکیت خود محروم شوند، مساله از یک اختلاف ملکی فراتر میرود و به موضوعی مرتبط با امنیت اجتماعی و آینده همزیستی ملی تبدیل میشود.
اگر سیاستهای فشار، محرومسازی و اخراج ادامه پیدا کند، نتیجه آن میتواند تغییر تدریجی ترکیب جمعیتی و تضعیف پیوندهای تاریخی میان اقوام افغانستان باشد.
آیا هدف نهایی طالبان صرفاً حفظ قدرت سیاسی است یا این گروه در پی ایجاد جامعهای یکدست بر اساس قرائت خاص خود از هویت، مذهب و ساختار قبیلهای است؟
عملکرد این گروه نشان میدهد که انحصار قدرت و تحمیل یک الگوی ایدیولوژیک بر جامعه، از ویژگیهای اصلی حکومت آن است. با این حال، برای اثبات وجود یک برنامه سازمانیافته و واحد با هدف تغییر ترکیب قومی افغانستان، به اسناد و تحقیقات مستقل بیشتری نیاز است.
یکی از آشکارترین نشانههای ماهیت حاکمیت طالبان، سیاست سازمانیافته محدود کردن حقوق زنان و دختران است.
محرومیت دختران از تحصیل بالاتر از صنف ششم، ممنوعیت تحصیلات دانشگاهی زنان، محدودیت اشتغال، محدودیت رفتوآمد و کنار گذاشتن زنان از بخشهای مختلف زندگی اجتماعی، مجموعهای از سیاستهایی هستند که آینده افغانستان را با بحران عمیق روبهرو کردهاند.
این محدودیتها تنها مسئله زنان نیست؛ بلکه مسئله تمام جامعه افغانستان است. کشوری که نیمی از جمعیت آن از آموزش و مشارکت اجتماعی محروم باشند، چگونه میتواند به توسعه اقتصادی، علمی، فرهنگی و سیاسی دست یابد؟
سازمان ملل متحد در گزارشهای خود بارها اعلام کرده است که محدودیتهای طالبان بر زنان و دختران، از مهمترین موانع توسعه پایدار و بهبود روابط افغانستان با جامعه جهانی است.
این سیاستها در عین حال، موج دیگری از مهاجرت و فرار سرمایههای انسانی را به وجود آوردهاند. دختران و زنانی که میتوانستند پزشک، استاد دانشگاه، روزنامهنگار، مدیر و متخصص آینده کشور باشند، اکنون از بسیاری از فرصتهای زندگی محروم شدهاند.
طالبان نهتنها ساختار سیاسی افغانستان را محدود کردهاند، بلکه با محروم کردن نسل جوان از آموزش و فرصتهای پیشرفت، ظرفیت بازسازی آینده کشور را نیز تضعیف میکنند.
یکی از متناقضترین مسائل افغانستان امروز، رفتار کشورهای خارجی است.
طالبان در حالی به قدرت خود ادامه میدهند که سیاستهای آنان در زمینه حقوق زنان، آزادیهای اجتماعی، مشارکت سیاسی و حقوق اقلیتها با اصول پذیرفتهشده بینالمللی در تضاد قرار دارد. با این حال، کشورهای مختلف منطقه و جهان بهتدریج روابط دیپلماتیک و اقتصادی خود را با این گروه گسترش دادهاند.
پاکستان، ایران، چین، روسیه، کشورهای آسیای مرکزی و برخی کشورهای عربی، هرکدام با انگیزهها و محاسبات خاص خود با حاکمیت طالبان ارتباط برقرار کردهاند.
روسیه در ژوئیه ۲۰۲۵ نخستین کشوری شد که حکومت طالبان را بهطور رسمی به رسمیت شناخت. در مقابل، بسیاری از کشورهای دیگر، بدون بهرسمیتشناختن رسمی این حکومت، روابط عملی و دیپلماتیک خود را با آن توسعه دادهاند.
این تعاملات را نمیتوان لزوماً به معنای تأیید سیاستهای طالبان دانست؛ زیرا دولتها معمولاً در روابط خارجی خود میان شناسایی رسمی یک حکومت و برقراری ارتباط عملی با قدرت حاکم تفاوت قائل میشوند.
اما منافع این کشورها چیست؟
پاکستان: افغانستان ضعیف و فاقد یک سیاست خارجی مستقل، از نگاه بخشی از ساختار امنیتی پاکستان میتواند فضای بیشتری برای نفوذ منطقهای اسلامآباد ایجاد کند. مسئله عمق راهبردی، رقابت با هند و کنترل تحولات مرزی، از عوامل تاریخی سیاست پاکستان در افغانستان بوده است.
چین: ثبات مرزها، جلوگیری از فعالیت گروههای مسلح تهدیدکننده امنیت چین، دسترسی به منابع طبیعی و ایجاد مسیرهای تجاری و اقتصادی از مهمترین ملاحظات پکن است.
ایران: امنیت مرزها، مسئله آب، مهاجران افغان، تجارت و جلوگیری از گسترش ناامنی در شرق ایران، از اولویتهای تهران به شمار میروند.
روسیه و کشورهای آسیای مرکزی: جلوگیری از گسترش ناامنی و افراطگرایی به آسیای مرکزی، مدیریت مرزها و توسعه روابط اقتصادی و ترانزیتی، از جمله انگیزههای تعامل آنان با طالبان است.
کشورهای عربی: رقابتهای منطقهای، روابط اقتصادی، دیپلماسی و ملاحظات مذهبی و سیاسی در نوع برخورد آنان با افغانستان تأثیرگذار است.
کشورهای غربی: نگرانی از تروریسم فرامرزی، مهاجرت، بحران انسانی، امنیت منطقهای و ضرورت دسترسی به مردم افغانستان از عوامل اصلی حفظ ارتباط با طالبان است.
بنابراین، افغانستان در میان مجموعهای از منافع متعارض منطقهای و جهانی قرار گرفته است. هر کشوری تلاش میکند از وضعیت موجود برای تأمین منافع خود استفاده کند؛ اما در این میان، منافع مردم افغانستان و حق آنان برای تعیین سرنوشت سیاسی کشورشان به حاشیه رانده شده است.
آیا میان آمریکا، پاکستان و برخی قدرتهای منطقهای توافقی وجود داشته است که بر اساس آن، افغانستان به حوزه نفوذ یک جریان خاص سپرده شود؟ آیا کشورهای غربی برای تأمین منافع امنیتی خود، با بازگشت طالبان به قدرت کنار آمدهاند؟ آیا منابع طبیعی، موقعیت جغرافیایی و اهمیت راهبردی افغانستان در این معادلات نقش دارند؟
واقعیت این است که تاکنون سند عمومی و قابل اتکایی که وجود یک توافق جامع و محرمانه میان این کشورها برای تحویل افغانستان به طالبان، حذف اقوام دیگر یا عقب نگهداشتن عمدی کشور را اثبات کند، در دسترس نیست.
اما آنچه مستند است، وجود مجموعهای از توافقها و محاسبات سیاسی است که پیامدهای آن برای مردم افغانستان بسیار سنگین بوده است.
توافق دوحه میان آمریکا و طالبان، خروج نیروهای خارجی، کنار گذاشته شدن عملی دولت جمهوری از محور اصلی مذاکرات آمریکا و طالبان، حمایت تاریخی پاکستان از این گروه و سپس تعامل گسترده کشورهای مختلف با حکومت جدید، همگی اجزای قابل بررسی این روند هستند.
در این میان، نباید یک موضوع مهم را فراموش کرد: قدرتهای بزرگ الزاماً برای رسیدن به منافع خود نیازمند اشغال مستقیم یک کشور نیستند. گاهی حفظ ارتباط با یک حاکمیت، تأمین حداقلی از ثبات مورد نظر و جلوگیری از تبدیل شدن کشور به تهدیدی برای منافع آنان، برایشان اهمیت بیشتری از دموکراسی، توسعه سیاسی و عدالت اجتماعی دارد.
از همین رو، ممکن است آنچه مردم افغانستان بهعنوان فاجعه ملی تجربه میکنند، برای برخی دولتها صرفاً یک مساله قابل مدیریت در چارچوب سیاست خارجی باشد.
این همان شکاف عمیق میان منافع ملی افغانستان و منافع قدرتهای خارجی است.
یکی از تلخترین واقعیتهای تاریخ معاصر افغانستان این است که بخش بزرگی از نخبگان سیاسی این کشور، در طول چند دهه گذشته، نتوانستند از فرصتهای تاریخی برای ایجاد یک نظام ملی و مستقل استفاده کنند.
پس از سقوط حکومت طالبان در سال ۲۰۰۱، افغانستان فرصت کمنظیری برای بازسازی ساختارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی خود به دست آورد. جامعه جهانی منابع مالی فراوانی در اختیار دولت افغانستان قرار داد. میلیونها جوان وارد مدارس و دانشگاهها شدند و رسانهها، نهادهای مدنی و ساختارهای جدید سیاسی شکل گرفتند.
اما چه اتفاقی افتاد؟
فساد گسترده اداری، رقابتهای قومی و شخصی، معاملهگری سیاسی، وابستگی به کمکهای خارجی و تجملگرایی بخشهایی از طبقه حاکم، اعتماد عمومی را بهشدت تضعیف کرد.
رهبرانی که باید نمایندگان مردم و مدافعان منافع ملی میبودند، در موارد بسیاری به دنبال حفظ موقعیت، ثروت و نفوذ شخصی خود رفتند. بسیاری از آنان بهجای ایجاد یک ساختار سیاسی قدرتمند و مستقل، به شبکههای وابسته به قدرتهای خارجی و مناسبات اقتصادی و سیاسی شخصی متکی شدند.
در چنین شرایطی، افغانستان از درون تضعیف شد.
این مسئله بهویژه از آن جهت اهمیت دارد که طالبان برای بازگشت به قدرت تنها با نیروهای نظامی دولت جمهوری مواجه نبودند؛ بلکه با دولتی روبهرو بودند که بخش مهمی از اعتبار اجتماعی و سیاسی خود را در نتیجه فساد، اختلافات داخلی و فقدان اعتماد عمومی از دست داده بود.
آیا این وضعیت حاصل یک برنامه طراحیشده خارجی بود یا نتیجه ناکارآمدی و منفعتطلبی رهبران داخلی؟
نمیتوان بدون اسناد معتبر، همه این ناکامیها را به یک پروژه سازمانیافته خارجی نسبت داد. اما نمیتوان نقش سیاستهای مداخلهجویانه خارجی، حمایت از ساختارهای فاسد و ترجیح منافع کوتاهمدت امنیتی بر ایجاد یک دولت مستقل و پاسخگو را نیز نادیده گرفت.
یکی از بزرگترین اشتباهات رهبران سیاسی افغانستان این بود که تصور میکردند با داشتن حمایت خارجی و برخورداری از امکانات مالی، بدون ایجاد وحدت ملی و اعتماد اجتماعی نیز میتوانند قدرت را حفظ کنند.
تحولات سال ۲۰۲۱ نشان داد که چنین تصوری تا چه اندازه شکننده بوده است.
یکی از خطرناکترین پیامدهای وضعیت کنونی، گسترش مهاجرت و خروج تدریجی سرمایه انسانی افغانستان است.
مردمی که در طول چند دهه جنگ و بیثباتی، هزینههای سنگینی پرداخت کردهاند، اکنون بار دیگر خود را در برابر انتخاب دشواری میبینند: ماندن در کشوری که فرصتهای زندگی، آموزش، اشتغال و مشارکت سیاسی در آن محدود شده است یا ترک سرزمینی که به آن تعلق تاریخی و عاطفی دارند.
این مهاجرت تنها شامل افراد مخالف طالبان نیست. دانشجویان، استادان دانشگاه، پزشکان، مهندسان، روزنامهنگاران، کارمندان دولتی، فعالان اجتماعی، زنان تحصیلکرده و خانوادههایی که آینده فرزندان خود را در خطر میبینند، از جمله کسانی هستند که کشور را ترک میکنند.
بازگشت اجباری مهاجران از پاکستان و ایران نیز بر این بحران افزوده است. بر اساس گزارش دیدهبان حقوق بشر، در سال ۲۰۲۵ محدودیتهای طالبان و بازگشت گسترده مهاجران از کشورهای همسایه، همزمان با کاهش کمکهای خارجی، بحران انسانی افغانستان را تشدید کرده است.
در اینجا یک خطر تاریخی شکل میگیرد: اگر گروهی از شهروندان به دلایل قومی، مذهبی، سیاسی یا جنسیتی احساس کنند که دیگر جایی در کشور خود ندارند، پیوند آنان با سرزمین مادری بهتدریج تضعیف میشود.
افغانستان تنها با ساختمانها، معادن، جادهها و مرزهای جغرافیایی تعریف نمیشود. افغانستان مجموعهای از اقوام، زبانها، فرهنگها، مذاهب و تجربههای تاریخی است.
کشوری که روشنفکران، متخصصان، زنان، جوانان و گروههای اجتماعی آن را از دست بدهد، حتی اگر از نظر جغرافیایی پابرجا بماند، از نظر ظرفیت تمدنی و اجتماعی بهشدت آسیب خواهد دید.
با وجود تمام مشکلات، پاسخ این پرسش نباید منفی باشد. افغانستان هنوز ظرفیتهای انسانی، فرهنگی، اجتماعی و تاریخی فراوانی دارد. اما نجات کشور نیازمند تغییر اساسی در نگرش سیاسی و اجتماعی است.
نخست؛ شکلگیری یک اجماع ملی فراتر از قوم و مذهب؛
افغانستان نمیتواند با انحصار قدرت توسط یک قوم، یک قبیله یا یک جریان ایدیولوژیک به ثبات برسد. هیچ قومی مالک انحصاری افغانستان نیست و هیچ گروهی حق ندارد به نام تاریخ، مذهب یا قدرت نظامی، دیگران را از حقوق شهروندی محروم کند. نجات افغانستان مستلزم پذیرش برابری سیاسی و حقوقی پشتون، تاجیک، هزاره، ازبک و سایر اقوام و همچنین پیروان مذاهب مختلف است.
دوم؛ ایجاد یک جبهه سیاسی و مدنی مشترک؛
مخالفان طالبان باید از اختلافات شخصی، قومی و رقابتهای گذشته عبور کنند. تجربه تلخ جمهوری نشان داد که جمع شدن چند رهبر سیاسی در کنار یکدیگر، بدون داشتن برنامه مشترک و اعتماد اجتماعی، به معنای ایجاد یک نیروی ملی نیست. نیاز افغانستان به یک جریان سیاسی و مدنی فراگیر است که زنان، جوانان، روشنفکران، متخصصان، فعالان حقوق بشر و نمایندگان واقعی اقوام و مذاهب مختلف در آن حضور داشته باشند. چنین جریانی باید برنامه روشن و قابل سنجشی برای آینده کشور ارایه کند؛ نه اینکه صرفاً به مخالفت با طالبان بسنده کند.
سوم؛ جلوگیری از تبدیل مبارزه با طالبان به رقابت قومی؛
یکی از بزرگترین خطرها برای آینده افغانستان این است که مخالفت با طالبان به تقابل میان اقوام تبدیل شود. طالبان یک جریان سیاسی و ایدیولوژیک هستند و مسوولیت سیاستهای آنان نباید به تمام مردم پشتون تعمیم داده شود. در میان پشتونها نیز مخالفان طالبان و مدافعان افغانستان فراگیر حضور دارند. همکاری با این نیروها و شخصیتهای مستقل پشتون، برای ایجاد یک حرکت ملی ضرورت دارد.
چهارم؛ تبدیل مسئله افغانستان به یک مطالبه جدی بینالمللی؛
کشورهای جهان باید بدانند که تعامل با طالبان بدون توجه به حقوق مردم افغانستان، نمیتواند به صلح پایدار منجر شود. جامعه جهانی نباید روابط اقتصادی و دیپلماتیک خود را بهگونهای تنظیم کند که در عمل به تقویت انحصار سیاسی و نادیده گرفتن حقوق شهروندان بینجامد. حقوق زنان، آموزش دختران، حقوق اقلیتهای قومی و مذهبی، امنیت مالکیت مردم، آزادی رسانهها و مشارکت سیاسی باید در مرکز هرگونه گفتگوی بینالمللی درباره آینده افغانستان قرار گیرد.
پنجم؛ حفظ سرمایه انسانی و پیوند مهاجران با افغانستان؛
افغانستان برای بازسازی آینده خود به متخصصان، دانشگاهیان، روزنامهنگاران، پزشکان، مهندسان و نیروهای آگاه اجتماعی نیاز دارد. مهاجران افغانستانی در کشورهای مختلف نباید ارتباط خود را با مسایل کشور از دست بدهند. ایجاد شبکههای علمی، فرهنگی، رسانهای و مدنی در خارج از کشور میتواند بخشی از ظرفیت ازدسترفته افغانستان را حفظ کند.
ششم؛ مستندسازی و پیگیری حقوقی نقض حقوق مردم؛
مسایل مربوط به اخراج اجباری، تصرف غیرقانونی خانهها و زمینها، تبعیض قومی و مذهبی و محرومیت زنان باید با مدارک معتبر ثبت و در نهادهای حقوقی و بینالمللی پیگیری شوند. بدون مستندسازی، بسیاری از واقعیتهای امروز افغانستان ممکن است در آینده نیز بدون پاسخگویی باقی بمانند.
افغانستان امروز تنها با بحران طالبان روبرو نیست؛ بلکه با بحران عمیق هویت ملی، فروپاشی اعتماد اجتماعی، انحصار قدرت، مداخله خارجی و ناکامی تاریخی نخبگان سیاسی مواجه است.
طالبان از یکسو با تکیه بر قدرت نظامی و تشکیلاتی، ساختار سیاسی کشور را در انحصار خود گرفتهاند و از سوی دیگر، با سیاستهای محدودکننده و تبعیضآمیز، بخش بزرگی از جامعه را از مشارکت در تعیین سرنوشت کشور محروم کردهاند.
در خارج از افغانستان نیز کشورهایی وجود دارند که هرکدام با محاسبات خاص خود، بهجای اولویت دادن به تشکیل یک نظام فراگیر و پاسخگو، به دنبال حفظ روابط و تأمین منافع خود هستند.
شاید هیچ سندی از یک معامله جامع و محرمانه برای نابودی افغانستان در دسترس نباشد، اما مجموعهای از توافقها، رقابتها، حمایتهای تاریخی و ملاحظات سیاسی وجود دارد که باید با دقت بررسی شوند. مردم افغانستان حق دارند بدانند چه تصمیمهایی درباره سرنوشت کشورشان گرفته شده و چه کسانی در برابر پیامدهای آن مسوولاند.
با این همه، نباید تمام مسوولیت نجات افغانستان را به کشورهای خارجی واگذار کرد. تجربه چهار دهه گذشته نشان داده است که قدرتهای خارجی همواره بر اساس منافع خود تصمیم میگیرند و هیچ تضمینی وجود ندارد که آزادی، عدالت و توسعه افغانستان در اولویت آنان باشد.
نجات افغانستان باید از درون جامعه افغانستان آغاز شود؛ از بازسازی اعتماد میان اقوام، از پذیرش حقوق برابر شهروندان، از کنار گذاشتن سیاستهای قبیلهای و انحصارطلبانه و از شکلگیری یک اراده ملی برای ساختن کشوری که همه مردم آن، بدون توجه به قوم، زبان، مذهب و جنسیت، خود را صاحب آن بدانند.
افغانستان نه ملک شخصی طالبان است، نه ملک یک قوم و نه میدان معامله قدرتهای خارجی.
افغانستان متعلق به همه مردم آن است؛ و تا زمانی که این اصل به یک باور سیاسی و اجتماعی تبدیل نشود، نه طالبان میتوانند صلح پایدار ایجاد کنند و نه هیچ قدرت خارجی قادر خواهد بود آیندهای باثبات برای این کشور رقم بزند.
نجات افغانستان هنوز ممکن است؛ اما این نجات نه از مسیر بازگشت به رقابتهای گذشته، نه از مسیر وابستگی به قدرتهای خارجی و نه از مسیر جایگزین کردن یک انحصار با انحصاری دیگر، بلکه از راه شکلگیری یک اراده ملی، فراگیر و مبتنی بر عدالت امکانپذیر خواهد بود.
حیدر قاسمی
۱. گزارشهای کنگره آمریکا درباره طالبان و نقش پاکستان.
۲. گزارشهای سازمان ملل متحد درباره وضعیت حقوق زنان و دختران افغانستان.
۳. گزارشهای عفو بینالملل درباره تبعیض قومی و مذهبی و اخراج اجباری.
۴. گزارشهای دیدهبان حقوق بشر درباره وضعیت افغانستان، بازگشت مهاجران و بحران انسانی.
۵. تحلیلهای مؤسسه مطالعات راهبردی بینالمللی (IISS) درباره بازگشت طالبان و روابط بینالمللی افغانستان.
۶. گزارشهای اداره پناهندگی اتحادیه اروپا (EUAA) درباره وضعیت سیاسی و حقوق بشری افغانستان.
Afghanistan befindet sich heute in einer der komplexesten und folgenreichsten Krisen seiner jüngeren Geschichte. Ein Land, das jahrzehntelang unter Krieg, ausländischer Intervention, dem Zusammenbruch staatlicher Institutionen und dem politischen Versagen seiner Führung gelitten hat, steht nun unter der Herrschaft einer Gruppe, die weder an demokratische Strukturen noch an die politische Teilhabe unterschiedlicher ethnischer und religiöser Gemeinschaften glaubt und nicht einmal die grundlegenden Rechte der Hälfte der Bevölkerung, nämlich der Frauen, anerkennt.
Die zentrale Frage lautet: Ist die heutige Entwicklung in Afghanistan lediglich das Ergebnis der Rückkehr einer bewaffneten Gruppe an die Macht, oder muss sie im Rahmen eines umfassenderen politischen und regionalen Projekts betrachtet werden? Entwickelt sich Afghanistan schrittweise zu einem Land, in dem eine stammesbezogene und ideologisch geprägte Bewegung versucht, durch den Ausschluss anderer gesellschaftlicher und politischer Kräfte die vollständige Macht zu monopolisieren und die soziale Zusammensetzung des Landes zu verändern?
Und vor allem: Warum haben jene Mächte, die früher die afghanische Republik unterstützten und Milliarden Dollar in diesem Land investierten, angesichts der Politik der Taliban heute überwiegend den Weg der politischen und diplomatischen Annäherung eingeschlagen?
Diese Fragen erfordern eine Betrachtung, die über die täglichen Entwicklungen in Afghanistan hinausgeht.
Um die heutige Situation Afghanistans zu verstehen, können die Ereignisse des Jahres 2021 nicht losgelöst von vier Jahrzehnten ausländischer Interventionen, regionaler Rivalitäten und der Interessenpolitik der Großmächte betrachtet werden.
Die Taliban entstanden Anfang der 1990er-Jahre. Ein erheblicher Teil ihrer ursprünglichen Mitglieder bestand aus Absolventen religiöser Schulen und Kräften aus ländlichen paschtunischen Regionen, von denen viele in pakistanischen Koranschulen ausgebildet worden waren. Die Unterstützung Pakistans für diese Bewegung ist kein verborgenes Kapitel der regionalen politischen Geschichte. Berichte des US-Kongresses haben wiederholt auf die Rolle Pakistans bei der Unterstützung der Taliban und auf die strategischen Überlegungen Islamabads in Afghanistan hingewiesen.
Allerdings muss zwischen den Taliban als politischer und militärischer Organisation und der paschtunischen Bevölkerung Afghanistans unterschieden werden. Keine ethnische Gruppe Afghanistans darf für die Politik einer einzelnen Bewegung verantwortlich gemacht werden. Auch unter den Paschtunen gibt es zahlreiche Persönlichkeiten, Intellektuelle, politische Aktivisten und Bürger, die sich gegen das Machtmonopol und die Politik der Taliban aussprechen.
Das grundlegende Problem besteht jedoch darin, dass die Taliban nach ihrer Rückkehr an die Macht anstelle eines umfassenden und partizipativen politischen Systems eine Herrschaftsstruktur geschaffen haben, in der die zentralen Entscheidungen des Landes einer begrenzten Führungsschicht dieser Bewegung vorbehalten bleiben. Andere ethnische Gruppen, religiöse Gemeinschaften und politische Strömungen wurden faktisch von einer wirksamen Beteiligung an der Staatsführung ausgeschlossen.
Diese Entwicklung fand statt, nachdem die Vereinigten Staaten und ihre westlichen Verbündeten fast zwanzig Jahre militärisch in Afghanistan präsent gewesen waren und Milliarden Dollar in den Aufbau der afghanischen Armee, staatlicher Institutionen und des republikanischen politischen Systems investiert hatten. Das Abkommen von Doha zwischen den USA und den Taliban vom Februar 2020 ebnete den Weg für den Abzug der ausländischen Truppen. Der Abzug stand im Mittelpunkt der amerikanischen Verpflichtungen. Die politische Beteiligung der Taliban an einem umfassenden Regierungssystem oder eine verbindliche Beendigung der Gewalt gegen die afghanische Regierung wurden jedoch nicht als klare und durchsetzbare Bedingungen für den Abzug festgelegt.
Der schnelle Zusammenbruch der Republik und ihrer militärischen Strukturen warf schwerwiegende Fragen über die Steuerung dieses Prozesses, die tatsächliche Kenntnis der ausländischen Mächte über die Lage in Afghanistan und deren politische Verantwortung auf.
Waren diese Entwicklungen tatsächlich ausschließlich das Ergebnis politischer und militärischer Fehler? Oder gab es ausländische Akteure, die sich der möglichen Folgen bewusst waren und diese mit ihren strategischen Interessen vereinbar fanden?
Eine eindeutige Antwort ist ohne belastbare Dokumente und Beweise nicht möglich. Allerdings wäre es ebenso falsch, die Rolle politischer Vereinbarungen, regionaler Interessen und der strategischen Berechnungen der Großmächte zu ignorieren.
Was nach der Machtübernahme der Taliban in Afghanistan geschehen ist, stellt nicht nur einen Regierungswechsel dar. Vielmehr handelt es sich um eine grundlegende Veränderung der Machtverhältnisse und der gesellschaftlichen Beziehungen im Land.
Durch die Missachtung politischer Teilhabe haben die Taliban faktisch ein Herrschaftssystem geschaffen, in dem ideologische Loyalität und organisatorische Zugehörigkeit zur Bewegung wichtiger sind als Kompetenz, Fachwissen und gesellschaftliche Repräsentation.
In einer solchen Struktur sehen sich verschiedene ethnische und religiöse Gemeinschaften Afghanistans – von Hazara und Tadschiken über Usbeken bis hin zu weiteren Bevölkerungsgruppen – mit erheblichen Sorgen um ihre politische und gesellschaftliche Zukunft konfrontiert.
Menschenrechtsberichte dokumentieren zudem Diskriminierung ethnischer und religiöser Minderheiten, Druck auf Schiiten und Ismailiten sowie die Vertreibung bestimmter Familien aus ihren Häusern und von ihrem Land. Amnesty International hat in seinen Berichten auf die unverhältnismäßigen Auswirkungen von Zwangsräumungen auf Hazara-Frauen und -Mädchen hingewiesen.
Ein Haus oder ein Grundstück ist für einen Bürger nicht nur ein wirtschaftlicher Besitz. Es ist auch Teil seiner Identität, seiner Familiengeschichte und seiner historischen Verbundenheit mit seiner Heimat. Wenn Menschen aufgrund ihrer ethnischen, religiösen oder politischen Zugehörigkeit ihres Eigentums beraubt werden, handelt es sich nicht mehr lediglich um einen Grundstücksstreit. Vielmehr geht es um eine Frage der gesellschaftlichen Sicherheit und der Zukunft des friedlichen Zusammenlebens.
Sollten die Praktiken des Drucks, der Ausgrenzung und der Vertreibung fortgesetzt werden, könnte dies zu einer schrittweisen Veränderung der Bevölkerungsstruktur und zur Schwächung der historischen Verbindungen zwischen den verschiedenen Gemeinschaften Afghanistans führen.
Geht es den Taliban lediglich um die Sicherung ihrer politischen Macht, oder verfolgen sie das Ziel, eine Gesellschaft nach einem bestimmten Verständnis von Identität, Religion und Stammesordnung zu formen?
Das bisherige Handeln dieser Bewegung zeigt, dass Machtmonopol und die Durchsetzung eines ideologischen Gesellschaftsmodells zu ihren zentralen Herrschaftsmerkmalen gehören. Allerdings bedarf die Behauptung eines einheitlichen, systematisch geplanten Programms zur Veränderung der ethnischen Zusammensetzung Afghanistans weiterer unabhängiger Untersuchungen und Belege.
Eines der deutlichsten Merkmale der Herrschaft der Taliban ist ihre systematische Politik zur Einschränkung der Rechte von Frauen und Mädchen.
Der Ausschluss von Mädchen vom Schulunterricht oberhalb der sechsten Klasse, das Verbot des Hochschulstudiums für Frauen, Einschränkungen ihrer Beschäftigungsmöglichkeiten, ihrer Bewegungsfreiheit und ihre Ausgrenzung aus zahlreichen Bereichen des gesellschaftlichen Lebens sind Maßnahmen, die die Zukunft Afghanistans in eine tiefe Krise führen.
Diese Einschränkungen betreffen nicht nur Frauen. Sie sind ein Problem der gesamten afghanischen Gesellschaft. Wie soll ein Land wirtschaftliche, wissenschaftliche, kulturelle und politische Entwicklung erreichen, wenn die Hälfte seiner Bevölkerung von Bildung und gesellschaftlicher Teilhabe ausgeschlossen wird?
Die Vereinten Nationen haben in ihren Berichten wiederholt darauf hingewiesen, dass die Einschränkungen der Taliban gegenüber Frauen und Mädchen zu den größten Hindernissen für eine nachhaltige Entwicklung und eine Verbesserung der Beziehungen Afghanistans zur internationalen Gemeinschaft gehören.
Diese Politik hat zugleich eine weitere Welle der Migration und der Abwanderung menschlicher Fachkompetenz ausgelöst. Mädchen und Frauen, die künftig Ärztinnen, Universitätsprofessorinnen, Journalistinnen, Managerinnen und qualifizierte Fachkräfte hätten werden können, sind heute vieler grundlegender Lebenschancen beraubt.
Die Taliban beschränken somit nicht nur die politischen Strukturen Afghanistans. Durch den Ausschluss der jungen Generation von Bildung und Entwicklungsmöglichkeiten schwächen sie auch die Voraussetzungen für den zukünftigen Wiederaufbau des Landes.
Eine der widersprüchlichsten Entwicklungen im heutigen Afghanistan ist das Verhalten ausländischer Staaten.
Die Taliban halten an ihrer Macht fest, obwohl ihre Politik in den Bereichen Frauenrechte, gesellschaftliche Freiheiten, politische Teilhabe und Minderheitenrechte im Widerspruch zu international anerkannten Grundsätzen steht. Dennoch haben verschiedene Staaten der Region und der Welt ihre diplomatischen und wirtschaftlichen Beziehungen zu dieser Bewegung schrittweise ausgebaut.
Pakistan, Iran, China, Russland, die zentralasiatischen Staaten und einige arabische Länder haben aus jeweils eigenen Interessen Kontakte zur Taliban-Regierung aufgenommen.
Im Juli 2025 wurde Russland zum ersten Staat, der die Taliban-Regierung offiziell anerkannte. Viele andere Staaten haben dagegen ihre praktischen und diplomatischen Beziehungen zur neuen Machthaberschaft ausgebaut, ohne sie formell anzuerkennen.
Diese Kontakte bedeuten nicht zwangsläufig eine Zustimmung zur Politik der Taliban. Staaten unterscheiden in ihren Außenbeziehungen häufig zwischen der offiziellen Anerkennung einer Regierung und der praktischen Zusammenarbeit mit der faktischen Macht im Land.
Doch welche Interessen verfolgen diese Staaten?
Pakistan: Ein schwaches Afghanistan ohne eigenständige Außenpolitik könnte aus Sicht bestimmter sicherheitspolitischer Kreise Pakistans größeren Einfluss für Islamabad ermöglichen. Die strategische Tiefe, die Rivalität mit Indien und die Kontrolle der Entwicklungen an der gemeinsamen Grenze gehören zu den historischen Faktoren der pakistanischen Afghanistanpolitik.
China: Grenzsicherheit, die Verhinderung von Aktivitäten bewaffneter Gruppen, die Chinas Sicherheit bedrohen könnten, der Zugang zu Bodenschätzen sowie der Ausbau von Handels- und Wirtschaftswegen gehören zu den wichtigsten Interessen Pekings.
Iran: Grenzsicherheit, die Wasserfrage, afghanische Flüchtlinge, Handel und die Verhinderung einer Ausweitung der Instabilität auf den Osten Irans zählen zu den Prioritäten Teherans.
Russland und die zentralasiatischen Staaten: Die Verhinderung einer Ausbreitung von Unsicherheit und Extremismus nach Zentralasien, die Kontrolle der Grenzen sowie wirtschaftliche und verkehrspolitische Interessen sind wichtige Gründe für ihre Kontakte zu den Taliban.
Arabische Staaten: Regionale Konkurrenz, wirtschaftliche Beziehungen, diplomatische Interessen sowie religiöse und politische Erwägungen beeinflussen ihre Haltung gegenüber Afghanistan.
Westliche Staaten: Die Sorge vor grenzüberschreitendem Terrorismus, Migration, humanitären Krisen und regionaler Instabilität sowie die Notwendigkeit, den Zugang zur afghanischen Bevölkerung aufrechtzuerhalten, gehören zu den wichtigsten Gründen für die fortgesetzten Kontakte mit den Taliban.
Afghanistan steht somit zwischen unterschiedlichen regionalen und globalen Interessen. Jeder Staat versucht, die bestehende Situation für seine eigenen Ziele zu nutzen. Dabei geraten die Interessen der afghanischen Bevölkerung und ihr Recht auf politische Selbstbestimmung zunehmend in den Hintergrund.
Gibt es eine Vereinbarung zwischen den USA, Pakistan und bestimmten regionalen Mächten, nach der Afghanistan dem Einfluss einer bestimmten politischen Strömung überlassen werden sollte? Haben westliche Staaten aus sicherheitspolitischen Gründen die Rückkehr der Taliban an die Macht akzeptiert? Spielen die Bodenschätze, die geografische Lage und die strategische Bedeutung Afghanistans eine Rolle in diesen Überlegungen?
Bislang liegt kein öffentlich zugängliches und verlässliches Dokument vor, das eine umfassende geheime Vereinbarung zwischen diesen Staaten zur Übergabe Afghanistans an die Taliban, zur Ausschaltung anderer ethnischer Gruppen oder zur bewussten Rückständighaltung des Landes beweist.
Dokumentiert ist jedoch eine Reihe politischer Vereinbarungen und strategischer Berechnungen, deren Folgen für die afghanische Bevölkerung äußerst schwerwiegend waren.
Das Doha-Abkommen zwischen den USA und den Taliban, der Abzug der ausländischen Truppen, die faktische Ausklammerung der damaligen afghanischen Regierung aus dem zentralen Verhandlungsprozess zwischen Washington und den Taliban, die historische Unterstützung Pakistans für diese Bewegung und schließlich die umfassende Annäherung verschiedener Staaten an die neue Regierung gehören zu den wesentlichen Bestandteilen dieses Prozesses.
Großmächte benötigen nicht zwangsläufig eine direkte Besetzung eines Landes, um ihre Interessen durchzusetzen. Mitunter ist es für sie wichtiger, Beziehungen zu einer bestehenden Machthaberschaft aufrechtzuerhalten, ein Mindestmaß an Stabilität im Sinne ihrer eigenen Interessen zu sichern und zu verhindern, dass ein Land zu einer unmittelbaren Bedrohung ihrer strategischen Ziele wird. Demokratie, politische Entwicklung und soziale Gerechtigkeit stehen dabei nicht unbedingt an erster Stelle.
Daher könnte das, was die afghanische Bevölkerung als nationale Katastrophe erlebt, für bestimmte Regierungen lediglich ein außenpolitisch zu verwaltendes Problem darstellen.
Genau darin liegt die tiefe Kluft zwischen den nationalen Interessen Afghanistans und den Interessen ausländischer Mächte.
Eine der bittersten Wahrheiten der jüngeren afghanischen Geschichte besteht darin, dass ein großer Teil der politischen Eliten des Landes über mehrere Jahrzehnte hinweg nicht in der Lage war, historische Chancen zum Aufbau eines unabhängigen und nationalen politischen Systems zu nutzen.
Nach dem Sturz der ersten Taliban-Herrschaft im Jahr 2001 erhielt Afghanistan eine außergewöhnliche Gelegenheit, seine politischen, wirtschaftlichen und gesellschaftlichen Strukturen wieder aufzubauen. Die internationale Gemeinschaft stellte der afghanischen Regierung erhebliche finanzielle Mittel zur Verfügung. Millionen junge Menschen besuchten Schulen und Universitäten, und neue Medien, zivilgesellschaftliche Organisationen sowie politische Strukturen entstanden.
Doch was geschah?
Weitverbreitete Korruption, ethnische und persönliche Machtkämpfe, politische Absprachen, die Abhängigkeit von ausländischer Hilfe und die Selbstbereicherung eines Teils der politischen Führung untergruben das Vertrauen der Bevölkerung erheblich.
Politische Führungskräfte, die eigentlich die Interessen der Bevölkerung hätten vertreten und die nationalen Interessen verteidigen sollen, konzentrierten sich in vielen Fällen auf den Erhalt ihrer persönlichen Positionen, ihres Reichtums und ihres Einflusses. Anstatt eine starke und unabhängige politische Struktur aufzubauen, stützten sich viele von ihnen auf ausländische Machtzentren und persönliche wirtschaftliche und politische Netzwerke.
Unter diesen Bedingungen wurde Afghanistan von innen heraus geschwächt.
Die Taliban standen bei ihrer Rückkehr an die Macht nicht nur einer staatlichen Armee gegenüber. Sie trafen auf einen Staat, der infolge von Korruption, internen Konflikten und mangelndem öffentlichen Vertrauen einen erheblichen Teil seiner gesellschaftlichen und politischen Legitimität verloren hatte.
War diese Situation das Ergebnis einer gezielten ausländischen Strategie oder vielmehr das Resultat des Versagens und der Eigeninteressen der einheimischen Führung?
Ohne belastbare Belege lässt sich nicht behaupten, dass sämtliche dieser Misserfolge auf ein einheitliches ausländisches Projekt zurückzuführen seien. Gleichzeitig darf die Rolle ausländischer Interventionen, der Unterstützung korrupter Strukturen und der Bevorzugung kurzfristiger sicherheitspolitischer Interessen gegenüber dem Aufbau eines unabhängigen und verantwortlichen Staates nicht ignoriert werden.
Einer der größten Fehler der politischen Führung Afghanistans bestand darin, zu glauben, dass sie allein durch ausländische Unterstützung und finanzielle Mittel an der Macht bleiben könne, ohne nationale Einheit und gesellschaftliches Vertrauen aufzubauen.
Die Ereignisse des Jahres 2021 haben gezeigt, wie brüchig diese Vorstellung war.
Eine der gefährlichsten Folgen der gegenwärtigen Situation ist die zunehmende Migration und die schrittweise Abwanderung der menschlichen Ressourcen Afghanistans.
Menschen, die in mehreren Jahrzehnten Krieg und Instabilität einen hohen Preis bezahlt haben, sehen sich erneut vor eine schwierige Entscheidung gestellt: Sollen sie in einem Land bleiben, in dem die Möglichkeiten für ein Leben in Sicherheit, Bildung, Beschäftigung und politischer Teilhabe immer weiter eingeschränkt werden, oder sollen sie ihre Heimat verlassen, zu der sie eine historische und emotionale Bindung haben?
Diese Migration betrifft nicht nur Menschen, die den Taliban politisch ablehnend gegenüberstehen. Auch Studierende, Hochschullehrende, Ärztinnen und Ärzte, Ingenieure, Journalisten, ehemalige Staatsbedienstete, soziale Aktivisten, gebildete Frauen und Familien, die die Zukunft ihrer Kinder gefährdet sehen, verlassen das Land.
Die erzwungene Rückkehr afghanischer Flüchtlinge aus Pakistan und Iran verschärft diese Krise zusätzlich. Human Rights Watch hat 2025 darauf hingewiesen, dass die Einschränkungen durch die Taliban, die massenhafte Rückkehr von Migranten aus Nachbarländern und die Kürzung internationaler Hilfen die humanitäre Krise in Afghanistan verschärfen.
Wenn bestimmte Bevölkerungsgruppen aufgrund ihrer ethnischen, religiösen, politischen oder geschlechtsspezifischen Zugehörigkeit das Gefühl bekommen, in ihrem eigenen Land keinen Platz mehr zu haben, wird ihre Bindung an die Heimat schrittweise geschwächt.
Afghanistan wird nicht nur durch Gebäude, Bodenschätze, Straßen und geografische Grenzen definiert. Afghanistan ist eine Gemeinschaft verschiedener ethnischer Gruppen, Sprachen, Kulturen, Religionen und historischer Erfahrungen.
Ein Land, das seine Intellektuellen, Fachkräfte, Frauen, jungen Menschen und gesellschaftlichen Kräfte verliert, wird selbst dann, wenn es geografisch bestehen bleibt, einen erheblichen Teil seiner gesellschaftlichen und zivilisatorischen Entwicklungsmöglichkeiten einbüßen.
Trotz aller Schwierigkeiten sollte die Antwort auf diese Frage nicht negativ ausfallen. Afghanistan verfügt weiterhin über bedeutende menschliche, kulturelle, gesellschaftliche und historische Ressourcen. Doch die Rettung des Landes setzt eine grundlegende Veränderung des politischen und gesellschaftlichen Denkens voraus.
Erstens: Ein nationaler Konsens jenseits ethnischer und religiöser Zugehörigkeiten
Afghanistan kann keine dauerhafte Stabilität erreichen, wenn die Macht von einer ethnischen Gruppe, einem Stamm oder einer ideologischen Bewegung monopolisiert wird. Keine ethnische Gruppe ist alleiniger Eigentümer Afghanistans, und keine Bewegung hat das Recht, im Namen der Geschichte, der Religion oder militärischer Stärke andere Menschen ihrer Bürgerrechte zu berauben. Die Rettung Afghanistans setzt die politische und rechtliche Gleichberechtigung von Paschtunen, Tadschiken, Hazara, Usbeken und allen anderen ethnischen Gruppen sowie den Angehörigen unterschiedlicher Religionen voraus.
Zweitens: Die Schaffung einer gemeinsamen politischen und zivilgesellschaftlichen Bewegung
Die Gegner der Taliban müssen persönliche Konflikte, ethnische Rivalitäten und die Konkurrenz der Vergangenheit überwinden. Die bittere Erfahrung der Republik hat gezeigt, dass das bloße Zusammenkommen einiger politischer Führungskräfte noch keine nationale Bewegung schafft. Ohne ein gemeinsames Programm und gesellschaftliches Vertrauen bleibt eine solche Zusammenarbeit wirkungslos. Afghanistan braucht eine umfassende politische und zivilgesellschaftliche Bewegung, an der Frauen, junge Menschen, Intellektuelle, Fachkräfte, Menschenrechtsaktivisten und tatsächliche Vertreter unterschiedlicher ethnischer und religiöser Gemeinschaften beteiligt sind. Eine solche Bewegung muss ein klares und überprüfbares Programm für die Zukunft des Landes vorlegen. Es reicht nicht aus, sich lediglich gegen die Taliban zu stellen.
Drittens: Die Verhinderung einer ethnischen Polarisierung im Widerstand gegen die Taliban
Eine der größten Gefahren für die Zukunft Afghanistans besteht darin, dass sich der Widerstand gegen die Taliban in einen Konflikt zwischen ethnischen Gruppen verwandelt. Die Taliban sind eine politische und ideologische Bewegung. Die Verantwortung für ihre Politik darf nicht auf die gesamte paschtunische Bevölkerung übertragen werden. Auch unter den Paschtunen gibt es Gegner der Taliban und Befürworter eines umfassenden und gemeinsamen Afghanistans. Die Zusammenarbeit mit diesen Kräften und unabhängigen paschtunischen Persönlichkeiten ist für den Aufbau einer nationalen Bewegung unerlässlich.
Viertens: Die Umwandlung der Afghanistan-Frage in eine ernsthafte internationale Forderung
Die Staaten der Welt müssen verstehen, dass eine Zusammenarbeit mit den Taliban ohne Berücksichtigung der Rechte der afghanischen Bevölkerung keinen dauerhaften Frieden schaffen kann. Die internationale Gemeinschaft darf ihre wirtschaftlichen und diplomatischen Beziehungen nicht so gestalten, dass sie faktisch das politische Machtmonopol stärken und die Rechte der Bürger missachten. Die Rechte der Frauen, die Bildung von Mädchen, die Rechte ethnischer und religiöser Minderheiten, der Schutz des Eigentums, die Freiheit der Medien und die politische Teilhabe müssen im Mittelpunkt jeder internationalen Diskussion über die Zukunft Afghanistans stehen.
Fünftens: Der Erhalt der menschlichen Ressourcen und der Verbindung der Diaspora mit Afghanistan
Afghanistan benötigt für seinen zukünftigen Wiederaufbau Fachkräfte, Wissenschaftler, Akademiker, Journalisten, Ärzte, Ingenieure und gesellschaftlich engagierte Menschen. Afghanische Migranten und Flüchtlinge in verschiedenen Ländern sollten ihre Verbindung zu den Entwicklungen in ihrer Heimat nicht verlieren. Der Aufbau wissenschaftlicher, kultureller, medialer und zivilgesellschaftlicher Netzwerke im Ausland kann dazu beitragen, einen Teil der verlorenen Fähigkeiten und Ressourcen Afghanistans zu bewahren.
Sechstens: Dokumentation und rechtliche Verfolgung von Menschenrechtsverletzungen
Fälle von Zwangsvertreibung, rechtswidriger Aneignung von Häusern und Grundstücken, ethnischer und religiöser Diskriminierung sowie der Ausgrenzung von Frauen müssen mit verlässlichen Belegen dokumentiert und auf nationaler und internationaler Ebene rechtlich verfolgt werden. Ohne eine systematische Dokumentation besteht die Gefahr, dass viele der heutigen Verbrechen und Ungerechtigkeiten in Afghanistan auch in Zukunft ohne Konsequenzen bleiben.
Afghanistan steht heute nicht nur vor einer Krise infolge der Herrschaft der Taliban. Das Land befindet sich zugleich in einer tiefen Krise seiner nationalen Identität, des gesellschaftlichen Vertrauens, der politischen Machtverteilung, der ausländischen Einflussnahme und des historischen Versagens seiner politischen Eliten.
Einerseits haben die Taliban mithilfe ihrer militärischen und organisatorischen Stärke die politischen Strukturen des Landes monopolisiert. Andererseits schließen sie durch ihre restriktive und diskriminierende Politik große Teile der Gesellschaft von der Mitbestimmung über die Zukunft des Landes aus.
Auch außerhalb Afghanistans gibt es Staaten, die nach ihren eigenen strategischen Überlegungen handeln und statt der Bildung eines umfassenden und verantwortlichen politischen Systems vor allem ihre Beziehungen und Interessen sichern wollen.
Möglicherweise existiert kein Dokument, das eine umfassende geheime Vereinbarung zur Zerstörung Afghanistans belegt. Dennoch gibt es eine Reihe von Vereinbarungen, Rivalitäten, historischen Unterstützungsleistungen und politischen Erwägungen, die sorgfältig untersucht werden müssen. Die Menschen Afghanistans haben ein Recht darauf zu erfahren, welche Entscheidungen über das Schicksal ihres Landes getroffen wurden und wer für deren Folgen verantwortlich ist.
Die Verantwortung für die Rettung Afghanistans darf jedoch nicht vollständig ausländischen Staaten überlassen werden. Die Erfahrungen der vergangenen vier Jahrzehnte haben gezeigt, dass ausländische Mächte stets nach ihren eigenen Interessen handeln. Es gibt keine Garantie dafür, dass Freiheit, Gerechtigkeit und Entwicklung Afghanistans für sie an erster Stelle stehen.
Die Rettung Afghanistans muss innerhalb der afghanischen Gesellschaft beginnen: durch den Wiederaufbau des Vertrauens zwischen den ethnischen Gruppen, durch die Anerkennung gleicher Bürgerrechte, durch die Überwindung stammesbezogener und machtmonopolistischer Politik und durch die Entstehung eines nationalen Willens zum Aufbau eines Landes, in dem sich alle Menschen unabhängig von ethnischer Zugehörigkeit, Sprache, Religion oder Geschlecht als gleichberechtigte Mitglieder und Eigentümer ihres Landes verstehen können.
Afghanistan gehört weder den Taliban noch einer einzelnen ethnischen Gruppe. Es darf auch nicht zum Spielfeld ausländischer Machtinteressen werden.
Afghanistan gehört allen seinen Menschen. Solange dieser Grundsatz nicht zu einer politischen und gesellschaftlichen Überzeugung wird, können weder die Taliban einen dauerhaften Frieden schaffen noch ausländische Mächte eine stabile Zukunft für dieses Land gestalten.
Die Rettung Afghanistans ist weiterhin möglich. Sie wird jedoch weder durch die Rückkehr zu den politischen Rivalitäten der Vergangenheit noch durch die Abhängigkeit von ausländischen Mächten oder durch den Ersatz eines Machtmonopols durch ein anderes erreicht werden können. Sie kann nur durch die Entstehung eines nationalen, umfassenden und auf Gerechtigkeit beruhenden politischen Willens gelingen.
Haidar Qasemi
1. Berichte des US-Kongresses über die Taliban und die Rolle Pakistans.
2. Berichte der Vereinten Nationen zur Lage der Frauen und Mädchen in Afghanistan.
3. Berichte von Amnesty International zu ethnischer und religiöser Diskriminierung sowie Zwangsräumungen.
4. Berichte von Human Rights Watch zur Lage in Afghanistan, zur Rückkehr von Flüchtlingen und zur humanitären Krise.
5. Analysen des International Institute for Strategic Studies (IISS) zur Rückkehr der Taliban und zu den internationalen Beziehungen Afghanistans.
6. Länderberichte der Asylagentur der Europäischen Union (EUAA) zur politischen und menschenrechtlichen Lage in Afghanistan.
>>> تا هنوز شما نمیدانید که جرا کشورهای متخد جمهوریت جمهوریت را رها کرد جون یک مشت دزد رشوه بگیر که هر کدام شان برای سخصی خود کار میکردن امروز که غصب زمین ها را میببنید به حامین اندازه همه را حساب کن جون در فکر ملت هیج کدام شان نه بودن اگر بودن جرا ۵۲ کشور متخد این ها همه شان دست از این کشیدن و این ها را به عنوان مهاحر هم قبول نمیکند پس در باره مفسدین و غارت گران بنوسید این حرف ها شما هیج درد دوا نمیکند
>>> نجات افغانستان ×!!!
حالا خودرا نجات داده نمیاولند
>>> خواهرخواندگی جمهوری اسلامی و امارت اسلامی چقدر دوام مییابد؟
جمهوری اسلامی ایران در میان کشورهای منطقه، تنها کشوری بود که از طالبان زخم خورده بود. اما دشمن مشترک، این دو رقیب اسلامگرا را در یک جبهه قرار داد.
ایران در تحولات منتهی به سقوط کابل در آگست ۲۰۲۱، از گروه طالبان حمایت سیاسی، مالی و تدارکاتی کرد.
>>> طالبان بدون تردید لیبرال نیست ولی از هر جهت نوعی دموکراسی به شمار می آید. چون پشتون تباران افغانستان حتی بقایای رژیم سلطنتی و کمونیستی راه را برای تسلط طالبان صاف کردند. در دولت های دموکراتیک غربی هم حقوق اقلیت ها پایمال می شود و نمیتوان طالبان را انگشت نما کرد. بنابراین تعامل با طالبان از این جهت ضرورت دارد که نیمی از مردم افغانستان آشکار و پنهان مدافع آن هستند.
>>> مسئله فتنه افغان مربوط به حدود 300 سال پیش بوده و امروز به میان آوردن این سخنان به صلاح نیست. از باب عقل و خرد همسایه دارا و امن بهتر است تا کشوری نادار و درویش و درگیر جنگ و ناامنی.
>>> امروز، بزرگترین جهاد ملی، ساختن یک دکترین ملی، ایجاد حکومتی فراگیر و حفظ این سرزمین از تبدیل شدن به میدان رقابت شرق و غرب است
>>> امروز، بزرگترین سلاح افغانستان، اجماع ملی است؛ بزرگترین سنگر ان، وحدت ملی است؛ و بزرگترین پیروزی ان، جلوگیری از تبدیل شدن این سرزمین به میدان جنگ دیگران است.
>>> مشاورین اتمر در راس جبهه هستند چیزی جور نمی شود
>>> افغانستان را نه با تفنگ طالبان میتوان برای همیشه مهار کرد و نه با جبهه های پراکنده مخالفان نجات داد، از مردم، برای مردم و به نام منافع ملی
>>> مردم افغانستان، گروگان میان دو لبهٔ قیچی:
افغانستان امروز تنها با بحران یک حاکمیت انحصاری مواجه نیست، با بحران بزرگتری نیز دست وپنجه نرم میکند:
بحران نمایندگی مردم.
پرسش اساسی این نیست که طالبان چگونه با ساختار امنیتی و سیاسی خود بر افغانستان حکومت میکنند.
>>> اینده افغانستان باید در میان مردم افغانستان نیز ساخته شود.
در میان جوانیکه اینده میخواهد.
در میان زنانی که حق اموزش و زندگی با عزت میخواهد.
در میان دهقانی که اب و بازار میخواهد.
در میان کارگری که نان میخواهد. در میان خانواده های که نمیخواهد فرزندش قربانی مهاجرت شود و در میان مهاجری که ارزوی بازگشت با عزت به وطن دارد.
(این مردم نه شریک دزدند و نه رفیق قافله.)
اما تا زمانی که سازمان نیابند، شبکه نسازند، گفتمان مستقل تولید نکنند و تریبونهای خود را نداشته باشند، دیگران به نام انان تصمیم خواهند گرفت.
>>> من با نظر شما مخالف استم 1 ملت افغانستان نه سواد ش دارد نه فرهنگ شهری نه حوصله هم دیگر ندارد چون ملت افغانستان 40 سال تقسیم شدن زبان به زبان تقسیم شدن قوم به قوم تقسیم شدن ولایت به ولایت نظر من باید یک دولت قهری در افغانستان باشد حدا اقل بیست سال تا ملت هم دیگر را ملت افغانستان داند و اما درباره دولت امارت اسلامی افغانستان باید تمام ملت افغانستان را ملت خود بداند از واخان تا سفین بولدک از هرات بگیر تابندر حیرتان خلاصه گپ تمام شهروندان افغانستان و ملت افغانستان است حال میتواند حق خود را از این دولت مطالبه کند چون یک دولت واهد است به شرط که ملت خود را ملت واحد بداند جمهوریت بیادمان است در خودی شهر کابل جواب مردم پنجشیر داشت نا در شهر کابل تاکسیرانان شهر کابل پنشیری ها چنان لت کوب میکرد تاکسی اش هم با زور ازش می گرفت در قندهار شهروند دیگر ولایت میتوانست تاکسیرانی کند یا کار بار کند نی در مزار شریف کسی میتوانست غیر از عطا نور زمین شهرک بخرد یا بفروشد و یا در هرات یا در بامیان ما قوم تاجیک در بامیان داشتیم حامین تاجیک میتوانست مثل قوم هزاره بود باش کند نی هرگز نمیتوانست یا پنجشیر غیر از پنجشیر دیگر قوم در پنجشیر میتوانست کار بار که ایله کن فقط زندگی کند نی هرگز اگر واقعا میخواهید افغانستان یک کشور و یک ملت شود بگذارید حامین طالب حکومت کند چون یک دولت واحد و قهری است اگر کسانی دغدغه وطن و ملت دارد با این دولت همکاری کند راه و چاره را نشانش بدهید غیر از این دولت فعلی دیگر هر دولت دیگر بیاید افغانستان جور شدنی نیست این را بیا داشته باشید ولی تمام ملت افغانستان میتواند از این دولت هرچیز که در اسلام و قانون باشد از این دولت بگیرد و میتواند بگیرد چون یک دولت واحد آمده
یک مهاجر افغانستانی
>>> در زمان رژیم دموکراتیک خلق افغانستان،یک کنگره علما و روحانیون دایر شد و رهبران حزبی برای علما و روحانیون پیشنهاد کردند که آیا نمیشود که شما یک فرمان جهاد علیه مجاهدین صادر کنید که ما علیه آنها جهاد کنیم؟
یک تعداد علما را خنده گرفت و گفتند که ما چه قسم فرمان جهاد صادر کنیم که رژیم ما رژیم دموکراتیک و کشور ما توسط قوای شوروی اشغال شده است؟ جهاد از خود شرایط دارد. مجاهدین بالای ما خنده خواهند کرد.
حالا شما از رهبران قبلی نظام جمهوریت که تحت اشغال امریکا در افغانستان بر مسند قدرت نشسته بودند،امید جهاد میکنید.
فرض کنیم که رهبری جدید تشکیل شود و بدون حضور رهبران دوره جمهوریت یک گروه مقاومت تشکیل کنند. تحت کدام نام جهاد کنند؟
بخاطر آوردن نظام اسلامی؟
بخاطر سهم قدرت به هزاره ها و شیعه ها؟
در دنیا پنجاه و دو کشور اسلامی است. یگانه کشوری که اهل تشیع است عبارت از ایران است.
آیا پنجاه و یک کشور دیگر راه اشتباه اسلام را انتخاب کردند و یگانه کشوری که اسلام را درست شناخته است ایران و اتل تشیع است؟
در قرآن کریم آیت صریح است که میفرماید:
انالله مع الصابرين....
>>> لالام جان هر چی نوشته کردی همه فرع بود اصل این است که چه کسی به طالب پول و منابع مالی میدهد همو به طالب تنفس میدهد هفته واری چهل به قوای هشتاد میلیون دالر
>>> مردم شهامت کنند وسیل خروشانی شوند وایندرخت ملعونه طالب را که هرروز باتصویب قوانین افراطی وسختگیرانه زندگی مردم را به رنج وبدبختی انداخته واقتصادافعانستان رادرورطه ی نابودی کشانده وفقرو ویرانی وکشتار وتنفرانتقام سیستم حکومتداریشان است را ازریشه دربیاورن
اتحادوهمدلی لازمه این کاراست
>>> به لالام جان معدن پنجشیر را هم اضافه کن و دیگر معدن های کشور با هوزه نفت قشقره به نظرم روز کمی کم پانصد ملیون دالر درآمد دارد تو چی میگی لالام جان تو فقط 40 و 80 ملیون دالر میبنی میگه خر را دیده بودی کدو را نا فکرش نکن لالام جان سکته مغزی یا قلبی میزنی لالام جان سیل بین جمهوریت و امارت اسلامی
>>> نه رهبران گذشته و نه رهبران طالبان اله دست بیگانگان خود فروش بدرد این کشور و مردم نمی خورند نه کل نه کدو خاک بر سر هردو زنده باد ملت ما لعنت به تعصب گران منافق زیر نام دین و شریعت اسلامی .
>>> آینده افغانستان باید نه در اتاق های قدرت خارجی، نه در میدان های جنگ، بلکه در اراده و مشارکت مردم افغانستان ساخته شود
>>> پروژه طالبان ختم است و هر سرنوشتی که در آینده پیدا کند، نباید بهانهای برای آغاز یک پروژه سیاسی دیگر از سوی قدرت های خارجی یا گروه های داخلی باشد. مسئله اصلی افغانستان باید فراتر از آمدن و رفتن حکومت ها تعریف شود: ساختن دولتی که افغانستان را متعلق به مردم افغانستان بداند و مشروعیت خود را از اراده، حقوق و مشارکت آنان به دست آورد.
>>> افغانستان برای خروج از چرخه بحران، نه به وابستگی دایمی به شرق نیاز دارد و نه به وابستگی دایمی به غرب.
به جنگ بی پایان نیاز ندارد.
به حکومت انحصاری نیاز ندارد.
به انتقام گیری قومی نیاز ندارد.
آنچه افغانستان به آن نیاز دارد، یک دولت ملی، قانون مدار، پاسخگو، فراگیر و دارای نهادهای مستقل است؛ دولتی که مشروعیت خود را از مردم و قانون بگیرد، نه از تفنگ، انحصار قدرت یا حمایت یک قدرت خارجی.
>>> افغانستان نباید ملک هیچ گروه، حزب، قوم، کشور یا قدرت خارجی تلقی شود.
افغانستان متعلق به مردم افغانستان است.
نه طالبان مالک افغانستان است؛
نه مخالفان طالبان؛نه امریکا؛نه روسیه؛نه چین؛نه هند؛نه پاکستان؛و نه هیچ قدرت خارجی دیگری.
هیچ گروهی نباید خود را صاحب انحصاری این سرزمین بداند.
آینده افغانستان باید در چارچوب یک قرارداد ملی و بر پایه حقوق شهروندی، قانون، مشارکت سیاسی و منافع ملی ساخته شود.
بنابراین، پرسش اساسی نسل امروز افغانستان نباید فقط این باشد که:
«کدام قدرت خارجی افغانستان را نجات خواهد داد؟»
>>> افغانستان دیگر ظرفیت آزمون دوباره نسخههای فاقد مطالعات راهبردی و شکست خورده گذشته را ندارد
>>> تریبونها و تحلیلگران ملی بیدار شوید، روایت افغانستان را خودتان بنویسید:
حقایق پشت پرده پنج دهه بحران را برای جامعه روشن کنید تا مردم افغانستان دیگر مهره روایت و سناریوی بیگانگان نشوند!
افغانستان را با حاشیهها نمیتوان نجات داد!
>>> اینبار باید خودمان روایت کنیم. اینبار باید خودمان تصمیم بگیریم و اینبار باید خودمان سناریوی افغانستان را بنویسیم
>>> چنین شرایط که پیشنهاد کردید نشدنی است بسیاری بهتر است که به جای یک جنگی سابق همه منطقه خود را به یک کشور تبدیل کرده این داستان سوم یک بار برای همیشه حل و فصل شود مثل یوگسلاویا
>>> با این تور سیاست مداران وطن که این ملت دربدر آواره مظلوم محاجر زخمی را یک ملت واحد کند این کاری سیاسیون استادهای وطن و بزرگان اگر از منافع شخصی تان بگزارید یا منافع قلیل از قوم و دوستان و تمام ملت اقوام افغانستان را قوم خود بداند افغانستان آباد مثل دیگر کشورها افغانستان را هم در آسایش و امنیت میبینم اگر سیاسیون و رهبران و بزرگان و استادها و جنرالان این وطن هم فکر و هم نظر به خاطر این ملت و این کشور شود این را من با اطمینان دارم اگر تمام دنیا یک طرف شود تمام ملت افغانستان متحد بماند تمام دنیا را به زانو در میارن افغانستان انجینر داکتر استاد نخبه پروفسور هم مسلکی داریم اگر ما ملت متحد شویم اگر خر به چوب بسته باشد ما ملت حق مون میگریم طالب خو هیچ از بابا طالب هم می گریم فقط اگر سیاسیون ما استادهای ما جنرالان ما فقط همه ی اقوام افغانستان را ملت خود بداند باشد این تور مقاله اولین در این پنج سال در شبکه اطلاع رسانی این تور برای وطن و این ملت نه دیده بودم جلالی میگه قوم تاجیک نوری میگه فلانی پدرام میگه بدخشانی اون میگه پنشیری اون میگه قندهاری اون میگه جلاابادی اون میگه بامیانی آقای احمدی احترام احترام ملت افغانستان را خلاص کن از بی عزتی تحقیر مهاجرت خون خون ریز از قاچاقی جوانان از جلوگیری بیوه شدن عروس های تازه از داغداری پدران و مادران من نوکر این طور سیاست مداران استم و قدرش به بالای دید جای دارد با فیروز و ابادی و متحد کردن ملت این دربدر و این کشور فاره فاره و زخمی
با احترام یک مهاجر افغانستانی
>>> باید سیاسیون استادهای فوهان قلم به دست ها این تور به افغانستان نگاه کند کدام کشورها در تمام دنیا یک کشور میتواند نشان بدهد که تمام کارشناسان سیاسیون ها که همه هم نظر باشند نیست در افغانستان هرکی از تمام ملت افغانستان سو استفاده میکند باز هر بزرگ قوم و سیاست مداران ش فقط بلد است که از قوم شان به عنوان سپر وسیاه لشکر استفاده کند وقت که به قدرت رسید اولین کس است بر قوم خود ظلم میکند باید همه در فکر تمام ملت افغانستان باشد تک تک نفر ملت خود حساب کند باز آن وقت ببین که چی میشه که تمام ملت افغانستان پشت سر تو است یا نا ولی خلقی و پرچمی باید به دور ار افغانستان باشد این ها دیگه اصلاح و آدم شدن این ها به دور از انتظار است هرکس که گفت این ها اصلاح شده است حامون کس هم خائن است سیل بین جمهوریت و امارت
>>> چه راهبرد دانی!
>>> راهبرد ملی وجود ندارد. هر انچه که راجب وحدت ملی و این چرندیات نوشته میشود دروغی بیش نیست. وحدت ملی که بنفع اوغان است و همواره بضرر اقوام غیر اوغان بوده ! فرهاد از جرمنی
>>> خصی شده اند توسط ۴۰ ملیون دالر هفته وار امریکا تا روزیکه ۴۰ ملیون هفته وار برای طالب برسد مقاومت فایده ندارد هر روز که ۴۰ ملیون دالر هفته وار قطع شود مقاومت شروع وسقوط قعطی است.
آریا از جرمنی
>>> من خودم یک مولوی هستم ولی به این عقیده ام که هر وقت روس وامریکا وانگلیس محو ونابود شوند افغانستان آرام می شود در غیر آن همان آش است وهمان کاسه وهر روز یک غول جدید به میدان می آیدومردم را به ساز خود می رقاصد.
مولوی قربان از تخار
>>> ۳۰۰ سال است در افغانستان خیانت جریان دارد بلا وقفه از داخلی واز خارجی همه خیانت می کنند.
آریا
>>> طالب فقط یک فاجعه سیاسی نیست، یک آینه تلخ هم است که بخشی از ذهنیت های کهنه ما را نشان می دهد، ذهنیتی که هنوز آدم ها را اول با قوم، زبان، تبار و نام شان می سنجد و بعد به انسان بودن شان فکر می کند.
>>> نجات افغانستان از یک قوم یا یک روایت تاریخی نمی گذرد، از تغییر این ذهنیت می گذرد که انسان را پیش از هر چیز با هویت قومی اش می سنجد.
فردای آرام از جایی شروع می شود که وقتی به انسان مقابل خود نگاه می کنیم، اول انسان را ببینیم، بعد شهروند را و اگر لازم بود، تازه بعد از آن قوم، زبان و تبارش را.
اگر از قوم گرایی عبور نکنیم، همیشه گروگان گذشته خواهیم ماند. اما اگر فرهنگ شهروندی را جدی بگیریم، شاید بتوانیم آینده ای بسازیم که در آن هیچ کس به خاطر نام، زبان، قوم یا تبارش کمتر یا بیشتر از دیگری نباشد.
شای راه نجات همین باشد: انسان را پیش از قوم ببینیم، حق را پیش از تبار بگذاریم و قانون را بالاتر از هر هویت قومی و گروهی بدانیم.
نوروز حمید
>>> این قوم بازی ها این زبان بازی کی در ملت افغانستان آوردن شما و امثال شما آوردن اگر ...ندارید بنویسید یک افغانستان یک ملت افغانستان شما چرا این دو کلمات نمی نویسد به این خاطر اگر ملت افغانستان یک ملت شود شما باید جدای کنید چون کار که نمی توانید بکنید نه هم کار جواب زندگی اولادای تان میدهد مثل 1 نمونه دختر استاد ربانی در دبی با دوست پسرش یک هتل زده دختر جلالی میگه من یک دیسکو میخواهم دختر داکتر پدرام من یک بنگاه شرط بندی میخواهم نورزاد جمال ناصر وووو این دختران شان هرکدام شان یک چیز میخواهد پسران که میگه ما دیگه مرد و پسر آستین مهمانی ما باید در هتل باشد که پسر ترامپ یا پسر ملکه انگلستان میگیرد ولی یک چیز شما خوب کردین چون همه اقوام افغانستان را تقسیم کردن بودین در بین شما پشتون های بودن که تا سرهد مرگ از طرف داری میکردن یک نمونه حاج ولی محمد کاکا که در زمان اشغال شوروی با استاد ربانی تا 2015 طرف دارش بود در مقابل پسرش که طالب بود هر روز این ها بین خود جنگ داشت پسرش هر روز می گفتن این از شما سو استفاده کردن این قبول نمی کرد تا یک روز که میخواست به پنجشیر برود از ای پرسان کرد برای چی به پنجشیر میروی و تذکره از ش خواست دیگه که برگشت به پسرش گفت تو راست می گفتی من در اشتباه بودم این برای قوم و زبان با شوروی جنگ میکرد حال که سگ آمریکا شدن برای زبان و قوم شما اقوام افغانستان را قوم به قوم زبان به زبان شهر به شهر تقسیم کردین پشتون بعضی ها تا هنوز هم کامل آگاهی از دست شما ندارد شما به قوم یعنی تاجیک هم رحم نمی کنید در وقت جمهوریت پنجشیر دیگر تاجیک ها را سیال خو. میدیدن نه تاجیک فاریاب تاجیک تخار تاجیک بدخشان و دیگر تاجیک ها به پشم هم حساب نمی کرد حال که به جای کوز زدن ریخ زدین حال از شهروندی صحبت میکنید در افغانستان هر دولت که آمده بعد انقلاب ثور همه با میل تفنگ آمده حال از دمکراسی آزادی حقوق بشر ع، شهروندی صحبت میکنید که طالب کیر خود را هم به دست شما نمیدهد شما با طالب از شهروندی صحبت کردین طالب در 2003 حاضر شدن که ما هیچ نمی خواهیم فقط ما عنوان شهروندی میخواهیم مارا کار نداشته باشد شما چی گفتین حال از شهروندی هیچ حرف نزن این حرف ها هیچ درد دوا نمیکند تازه
>>> لالام جان نوشته ای از قوم گرایی عبور کنیم مشکل ما این است که ما ملیت های هستیم که به ضرب زور در یک جغرافیا بند شده ایم با زور و خونریزی بالایمان حکومت میکنند ۱۰۰ سال تجربه ناموفق یکی شدن یک ملت شدن کافی است بیست سال راه جمهوریت و مشت در هوا کوفتن و آخرش حاصل صفر کافی است تنها راه پذیرش حقوق همدیگر در یک سیستم فدرالی بر اساس واقعیات ملیتی است این آخرین راه نجات کشوری به نام افغانستان از تجزیه است وگرنه اگر سعادت این مردم در جدایی است بگذار جدا شوند شوروی قدر قدرتی بود که اقمار مصنوعی به فضا میفرستاد وقتی مردم فهمیدند که سعادتشان در جدایی است و رهایی از کومونیسم ، تجزیه شد به تاریخ رفت . اگر حالی تروریسم و انتحار تنها راه بند کردن مردمان کثیر المله ما در یک جغرافیا است چرا در برابر عقل و منطق مقاومت میکنی . منطق میگوید برای رهایی از ستم ملی اختلاف قومی و تروریسم از هم جدا شوید یک زن و شویش که با هم سر سازگاری ندارند نمیتوانند تا ابد به جنگ و دعوا بگذرانند جدا میشوند. این یک قانون عقلی است که خدا هم آن را پذیرفته
>>> ای کاش هوادران نافهم گروه طالب باتعقل وصداقت بپدیرن
وانشالله باازادی افعانستان ازدست این خون اشام ها خواهند فهمید که دچاریک جنون تهوع اوری بودن که دراخرخودفهمیدن
>>> ای خدا چه کنیم از دست این قوم؟
زندگی در کشور مان سخت وعذاب آورشده است نه کار است که پی روزی روان شویم ونی آینده ای که بسیار تاریک برای فرزندانمان از رفتن دختران که نیمی از جامعه افغانستان است جلو گیری می کنند
وآنچه باقی می ماند کشوری است با 40 ملیون گروگان که باید چشم بسته فرامین ظالمانه طالبان را اطاعت کرده واعتراضی هم در کار نباشد.
در این میان نفراتی که از سوی حکومت مامور وغلام وسرسپرده استند تا در میان مردم علی الخصوص در فضای انترنت برای طالبان چک چک کنند وباربار از خوبی طالب بیسواد و تروریسم نوشته کنند واین دوران را بهترین دوران حکومتداری در وطن ما بدانند وطالبانی که چوچه ودست نشانده آمریکا استند را وطن دوست معرفی کنند یعنی همان گروهی که تا 4سال پیش از این ترور می کرد غارت می کرد وبمب می گذاشت برای شهید کردن بزرگان و درس خوانده های دلسوز وطن وهر آن کس که از وطندوستی بگوید وبا دشمنان سرستیز داشته باشد( مانند یما سیاوش که خون این جوان پاک نهاد همچنان می جوشد واز ذات وحشی طالب روایت می کند) وحالی همان قاتلان همان غلام خانه زاد پاکستانی ها همان ها که در مذاکرات چند جانبه جلوی غرب وآمریکا زانو زدند واز حماقت سران جمهوریت سو استفاده کرده و به نام مردم بر مردم بینوا حاکم شدندوهرروز که می گذرد بیشتر وبیشتر بر مردم بینوا سخت می گیرند وهر آنچه پلشتی و آدمکشی وجهالت در وجود ترسناکشان است بروز می دهند وباز هم گروهی از این مردم جاهل ونادان برایشان چک چکی کرده وطالبان را قهرمان می دانند غافل از اینکه هرهفته صدها هزار دالر از راه هوایی واز سوی غرب به این ماشین جنگی تحفه داده می شود تا بتوانند تفنگداران طالب را با دالر آمریکایی هدایت کنند وآن کنند که اربابشان آمریکا به شمول غرب وپاکستان از آنان می خاهند. هرگز فریب دروغگویی ومکر اینان را نخورید که در ظاهر با پاکستان دشمن استند اما در غیاب مردم وپشت پرده همدست وهمراه کشور پاکستان بوده در واقع غلامانی جیره خوار بیش نیستند
>>> همیشه قرار نیست «من» نجاتدهنده کشور باشم؛ گاهی بزرگترین خدمت، این است که اجازه بدهیم «ما» کشور را نجات دهیم
>>> اینجا یک پرسش ساده مطرح است:
اگر یک سیاستمدار پس از چند دهه حضور در صحنه سیاسی، هنوز خود را تنها گزینه نجات افغانستان میداند، پس سهم او در مشکلات امروز کشور چه بوده است؟
اگر همه گذشته تقصیر دیگران بوده و همه آینده نیز قرار است به دست همان افراد ساخته شود، ظاهراً در معادله سیاسی ما فقط یک چیز کم است: مسوولیتپذیری!
افغانستان بیش از آنکه به قهرمانان تازه با شعارهای قدیمی نیاز داشته باشد، به نسلی از سیاستورزان مسوول، صادق، پاسخگو و آشتیپذیر نیاز دارد؛ کسانی که حاضر باشند پیش از مطالبه اعتماد مردم، درباره گذشته خود نیز توضیح بدهند.
امروز شاید بهترین خدمت برخی از چهرههای سیاسی گذشته این نباشد که دوباره برای گرفتن قدرت صف بکشند؛ بلکه میتواند این باشد که تجربه خود را در اختیار نسل جدید بگذارند، اشتباهات گذشته را صادقانه بپذیرند و اجازه دهند نسل تازه افغانستان راه خود را پیدا کند.
وحدت
>>> افغانستان به اندازه کافی قربانی دشمنیهای شخصی و سیاسی شده است. بیایید دستکم در سالهای باقیمانده عمر سیاسی خود، به جای افزودن بر این باتلاق، راهی برای بیرون آمدن از آن پیدا کنیم.
شاید بزرگترین خدمت به افغانستان این باشد که بعضیها سرانجام بپذیرند:
همیشه قرار نیست «من» نجاتدهنده کشور باشم؛ گاهی بزرگترین خدمت، این است که اجازه بدهیم «ما» کشور را نجات دهیم.
سید نظام الدین وحدت
رییس مدافعان منافع ملی
>>> حالا پرسشی اساسی این است که چرا یک اشغال تلخ است ولی اشغال دیگر شرین؟
چرا از میان اشغال گران متعدد اشغال امریکایی را خوش دارند؟
هارون امیرزاده
>>> لالام جان جناب وحدت ، در یکصد و هفت سال گذشته کی ما حکومت دست نشانده کشوری نداشتیم همیشه حکومت ما را یک کشور خارجی تعیین کرده آمریکا روسیا انگلیس، حالی منافع ملی ما آنهم در یک حکومت دست نشانده که هفته وار ۴۰میلیون دالر حق گدایگری میگیرد از آمریکا . منافع ملی ما چیست منافع قبیلوی پشتون اگر امروز باور نداری چرا امثال ذلیل زاد برای رسمیت دادن به طالب آسمان و زمین میروند جز این نیست که میدانند طالبان آخرین حکومت پشتو بر همه افغانستان است طالب برود هیچ قومی حکومت دوباره پشتون آن را قبول نمیکند
>>> در این 5 سال که دولت از همه لحاظ خوب پیش می ره حتی بیست سال جمهوریت برابری میکند اگر نظرتان کارمندان و نظامی های و جنگ سالاران سیاست مداران پاسد دزد است اون ها بیست سال همه چی در اختیار تان بود هم سروت هم نظامی هم فکری داشتین در حامین دولت فعلی که کارمندان مسلکی جمهوریت کار میکند در هر اورگان که استن رشوه فساد دزدی در خون شان رخنه کردن
>>> کسانی که از جنگ گریزانند، می توانند بگویند چه راه دیگری برای پایان دادن به ستم طالبانی وجود دارد؟ در این پنج سال درخواست ها و خواهش های عموم مردم، بزرگان دینی و قومی کشور، تحصیل کردگان و علما، سازمان ملل و سایر نهادهای بین المللی کشورهای همسایه، جامعه ی جهانی و... همه و همه از سمت طالبان نادیده گرفته شده و این گروه وحشی حتی ذره ای از آرمان ها و عقاید احمقانه ی خود کوتاه نیامده. واقعا چه راهی جز جنگ برای آزادی و نجات افغانستان باقی مانده؟ توقع دارید ظلم و ستم طالبان (اعم از محدودیت تحصیل بانوان، خانه نشین کردن زنان، ازدواج های اجباری، کشتارها و شکنجه های بی مورد، سرکوب اقلیت ها و مذاهب، انحصارگرایی قومی و...) تا روز قیامت توسط مردم تحمل شود؟!
>>> سلام بسم الله اگر در افغانستان زور نباشد هیچ کس زیر قانون نمیره حتی استاد دانشگاه جنگ داخلی میشه بسم الله کی ها از جنگ صحبت میکند نظر اگر این جنگ داخلی شود جنگ میشه که تا هنوز دنیا ندیده است ولی یک ضرب مثل است در جنگ اسب ها پای کی میده میشه فقط دعا کنید که جنگ داخلی نشه این بار نمی از جمعیت افغانستان کشته میشه ولی خدا کند در این جنگ شما هم در افغانستان باشید که جنگ داخلی ببینی که چه مزه میته با روح روان مردم بازی نکنید
>>> ان .... و گفته ایندفعه جنگ داخلی شود نیمی از جمعیت افغانستان قتل عام میشود بداند که زمانه کنونی دوران قتل عام های دسته جمعی و نسل کشی های قومیتی گذشته است.
دیگر بدترین قتل عام پس از جنگ جهانی دوم جنگ عزه بود که ۶۰ هزار کشته داشت.
قتل عام که زیاد شود . جامعه جهانی و حتی کشور های همسایه ورود کرده وحتی شاید رهبران طالب تروریست را بجرم جنایت علیه بشریت سرنگون کنند.
عباس از سویدن.
>>> برخی ها خیال پلو میزنند که اینبار جنگ داخل شود نیمی از جمعیت افغانستان کشته میشود. جنگ داخلی شود، دست ما هم چوبی نیست ، ان شا الله ان شا الله ، اگر اسلحه بین مردم پخش کنند ، مردم حاضرند تا آخر بجنگند ، تنها تفاوت مردم شمال و جنوب این هست که مردم شمال اسلحه کافی و رهبر خوب ندارند واگرنه نشان میدادند که داستان از چه قرار است.
فرهاد جرمنی
>>> ما یک گروه در افغانستان داریم که تکلیف ش با خود معلوم نیست گاهی زیر سایه آن قوم و این قوم زندگی کرده روان است بعضی شان در اروپا پا را فراتر از خود یهودی اروپا در رقص های خیابانی ومختلت در بی حجابی فراتر میگذره در ممالک اسلامی دعوای اسلامی میکند و در عاشورا و اربعین میشه امر به معروف بعد این عاشورا و اربعین دیگه از اسلام و حجاب خبری نیست من که نفهمیدم این ها دنبال رو کی استن اگر پیرو اسلام استن اسلام یک دوماه نیست در سال از این ها اگر کسی میداند که از کدام گروه یا نژاد استن یک اطلاع رسانی کند این ها که تکلیف شان ب خود معلوم نیستن تا حدا اقل باقی مردم بداند
>>> اینکه یک اشغال تلخ است و اشغال دیگر شرین بستگی به حماقت افغانستانی دارد.
نوکران آمریکایی اشغال امریکایی را خوش دارند. همه بدبختی ما از دست آمریکاست.
مجاهدین را علیه اشغال شوری و کفار مسلح کرد، بعدا همان ها راضی کرد که به اشغال کفار دیگری تن بدهند.
>>> Q.u. Amin
از قراین اسناد تاریخی ومشاهده عینی بر می آید که پشتونها نتنها قوم اکثریت مطلق نیستند بلکه حتی در مقابل قوم تاجیک هم اکثریت نیستند.
از دوستان بزرگوار خواهش میکنیم که آمار های را از پیش خود ارایه نکنند. حقیقت امر اینست که در افغانستان هیچوقت نفوس شماری نشده است . چون دولت داران پشتون میدانستند قوم پشتون اکثریت نیست هیچگاه اقدام جدی وحقیقی برای انجام پروژه نفوس شماری ننمودند.
در طول قرن گزشته دولتها چند بار اقدامهای نمادین به شروع این کار کردند ولی هربار بدلایلی کمبود بودجه ونبود امکانات لازم درمحلات صعب العبور ونبود راه های مناسب وامن وهمچنان در زمان حزب دیموکراتیک وبعدا حکومت موقت بدلیل نبود امنیت جانی این کار در نیمه راه متوقف ساخته شد چرا؟
بازهم این کار ربط مستقیم به افغانیزه کردن کشور دارد. نام افغانستان را اولین باردر دوره دوم شاه شجاع به اشاره نماینده تام الاختیار انگلیس در هند برتانیوی برخلاف میل شاه شجاع به او دیکته وبعدا کم کم سر زبان ها افتاد.
ولی سیاست ساختن یک کشور جدید بنام افغانستان در محوریت قوم افغان ( پشتون) بر روی استخوانهای اقوام دیگر بخصوص تاجیکها وهزاره ها که اکثریت مطلق باشندگان این سرزمین را تشکیل میدهند در اوایل قرن گزشته پایه ریزی شد . محمود طرزی در دولت امانی وبعد تر مهمند وحبیبی در دولتهای نادر وظاهر اساس ناسیونالیزم افغانی را گزاشتند. برای دوام وقوام اینکار شروع به جعل کاری در ساحات مختلف سیاسی واجتماعی ( جعل نفوس ، جعل تاریخ) نمودند .
منطق حکم میکند که اگر قرار باشد کشوری را افغانستان نام بگزارند که نامش از نام یک قوم از میان همه قوام کشور باشد ، باید آن قوم بزرگترین قوم کشور باشد که چنین حقی را بخود بدهد.
ازینجا :
1 در قدم اول باید جعل نفوس صورت گیرد طوریکه قوم افغان بصورت مطلق اکثریت جا زده شود واینکار بشدت تبلیغ بشود که همینطور شد.
2 در قدم دوم برای این قوم یعنی افغان باید تاریخ سازی وگزشته سازی صورت بگیرد که در مکتبها ومدارس تدریس واز طریق رسانه ها تبلیغ شود که همینطور شد.
3 در قدم سوم باید فرهنگ وزبان این قوم بشدت تکامل داده شود وجاگزین زبانهای دیگر گردد که این کار هم تا امروز جریان دارد . برای اینکه زبان پشتو ریشه بگیرد از هیچ تلاشی دریغ نمیشود حتی کمر به تخریب زبان فارسی که زبان بومی این سرزمین است بسته اند .
ازیک قرن بدینسو برای زبان فارسی قصدا در مدارس ومکتب ها گرامر ویا دستور زبان که باعث میشود زبان پویا وسالم بماند تدریس نمیشود ولی برعکس برای پشتو انجمن های مختلف پشتو تولنه وغیره تاسیس میشود
>>> بسیار معذرت میخواهم اشغال اشغال است تلخ وشیرین ندارد بنده هردو را چشیدم وملت افغان با گوشت وپوست لمس نموده اند انی که شما کنا یتا شیرینش خوانده اید تلخ تر ازان تلخی است که گفته ایددر پیشاپیش ان اشغال تره کی وامین وببرک ونجیب واتمر واستانکزی قرار داشتند وسرقافله دار این اشغال کرزی وقانونی ومحمدی وعبدالله وغنی واتمرواستانکزی هستند افرین به کمونیست ها ی بی حیا که هم ان اشغال را رهبری میکردند وهم این تجاوز راامید واریم همانطوری که عمر تهاجم روسها کوتاه بود این هجوم نیز زیاد دوام نیاورد وگرنه حوصله ای ملت ما وسایر ملل جهان سر امده از سوز دل چنان نعره ای مرگ بر خاینین ووطن فروشان را سر دهند که خاندان انها را نابود وریشه ای شان را بخشکاند
لالی از ننگرهار
>>> مزه ربل آنزمان کمی ترش بود ولی این دالر با عسل آمیخته و شیرین است . در اول ملا هابه چاپ تصویر مخالف بودند و ادعا داشتند که در پول ها تصویر آدم چاپ نشود که نماز درست نمیشود . اولین بار وقتی تصویر ظاهر شاه در بانک نوت ها چاپ شد ملا های با نفوذ را دعوت نمودند و پیش از نماز برای هرکدام شان نوت های صد افغانیگی با صورت ظاهر شاه در یک یک پاکت با نوت صد افغاګی دادند و ایشان نماز خواندند و بعدن فتوا دادند که هیچ ګبی نیست . امروز به گپ اشرف غنی اګر شش ماه دالر نرسد پادشاهی و تسبیحش بر باد میرود پس پايه این حکومت دالر است و برای شان بسیار شیرین است .برای اینها استقلال و خود ارادیت ملی ارزشی ندارد و امریکا پول بدهد اینها برایش جنگ میکنند تا اهداف آن براورده شود . حیف فرزندان جوان این وطن که چیزی بنام سرباز و چیزی بنام طالب کشته میشوند و این تنور جنگ را زنده نگهداشته اند . همه میدانند که امریکا برای افغانستان درین جا نه آمده است که او را آرام کند امریکا برای ناآرامی این منطقه آمده است و در کارش با این نوکر هایش بسیار مؤفق است ، چنانکه میبینیم .
>>> برادران مشکل کشور امروز قوم گرایی شدید است به نظر من برای رفع این مشکل باید در مناطق شهری هر پشتون با یک تاجیک ازدواج کند و هر تاجیک با یک پشتون و بعد فرزندانشان خراسانی میشوند نه تاجیک و نه پشتون در واقع خوب است ملیت خراسانی ساخته شود چون ملیت افغانی به علت مسئله قومی در بین مردم مقبول واقع نشده است خوب چه اشکال دارد؟ هزاره ها هم با سادات و قزلباش و شیعیان فارسیوان مزار و هرات ازدواج کنند و همه خود را خراسانی اعلام کنند تعصب را از روی قومیت بردارند مساله عقلانی این است که بالاخره هرچند مدت کم یا زیاد قومیت ها یک روز بوجود آمده و روزی هم از ترکیب قومیت ها قومیت و ملیت جدید ساخته شده است اگر میخواهید این کشور ما نمونه بی نظیر در ملت سازی شود این روش است عامل پیروزی کشورهای متمدن امروز حذف قوم گرایی و انحلال در ملت سازی میباشد اولین تهدیدی که برای اسلام بود قوم پرستی اعراب بود که همین باعث جاهلیت اولی بود و مانع از آزاد اندیشی و تفکر و تعقل از امروز بیایید نه تاجیک بگویید نه پشتون نه بلوچ بلکه همه خراسانی شویم خراسان یک نام مربوط به منطقه است و هیچ قوم گرایی در آن نقش ندارد و مبتواند باعث فرو افتادن عصبیت ها و قبیله پرستیها و تند مزاجی ها شود.
اگر موافق استید نظر خود را نشر نمایید
امیدوارم افغان پیپر که واقعا جز رسانه های اندک حامی آزادی اندیشه و بیان است نظر مرا نشر نماید
عبدالحمید خوشحال
>>> افغانستان اگر روزی دوباره برخیزد، نه با افراطگرایی و نه با معاملههای پشتپرده، بلکه با بازسازیِ اخلاق سیاسی، احیای عقلانیت، و آگاهیِ نسلی برخواهد خاست
>>> حافظه؛ آخرین سنگرِ یک ملت؛
شاید امروز بسیاری از نخبگان افغانستان در کوچههای مهاجرت پراکنده باشند و دستهایشان از کارِ سخت زمخت شده باشد، اما آگاهی چیزی نیست که با تبعید از بین برود. نسلی که امروز برای زندهماندن کارگری میکند، فردا راویِ دقیقِ این فروپاشی خواهد بود. ممکن است بتوان یک نظام سیاسی را با معامله و تفنگ از میان برد، اما نابودیِ کاملِ حافظهی تاریخیِ ملتی که طعم آموزش، آزادی و آگاهی را چشیده، ممکن نیست.
افغانستان اگر روزی دوباره برخیزد، نه با افراطگرایی و نه با معاملههای پشتپرده، بلکه با بازسازیِ اخلاق سیاسی، احیای عقلانیت، و آگاهیِ نسلی برخواهد خاست که دیگر میداند:
«وطنی که با خیانت فروخته شود، فقط با حقیقت بازپس گرفته میشود.»
عارف رحمانی
>>> فروپاشی افغانستان زنمای شروع شد که آمریکا و کشورهای عربی گروهای همانند القاعده و طالبان رو توسط سازمان سیا تاسیس کرد و دلارهای نفتی کشورهای عربستان ، امارات ، قطر ، بحرین مدارس وهابی رو تاسیس کردند برای تربیت ملاهای طالبان به اسم مبارزه به کفار و کمونیست در صورتیکه هیچ فهم درستی از کمونیست نداشتند و هر چقدر هم داکتر نجیب الله گفت هیچ گوشی شنوا نبود و رفاه ، توسعه و مدرنیزه شدن رو از افغانستان گرفتند
>>> در افغانستان دو جمله همیش تکرار میشود:
بکی این که نخبگان و تحصیل کرده های بیچاره حالا در خارج کار گری میکنند و دست هایشان آبله میکند. این توهین کردن کارگر ها است.
دوم این که وقتی که از هرشاگرد مکتب میپرسی که برای چه مکتب میروی؟
در جواب میگوید که مکتب میروم تا درس بخوانم و داکتر و انجنیر شوم.
بیچاره ها خبر ندارند که ده ها رشته تحصیلی وجود دارد که افراد در آنها تحصیل میکنند و مهم نیست که همه داکتر و انجنیر شوند و همچنان امکانات این نیز وجود ندارد که همه شاگردان مکتب بعد از تحصیل شامل فاکولته طب و انجنیری شوند و داکتر و انجنیر شوند.