افغانستان در گذار از نظم تک‌ قطبی
افغانستان باید از موضوع رقابت قدرتها به شریک تفاهم منطقه‌ای و از چهارراه بحرانها به محور اتصال در قلب اسیا تبدیل شود 
تاریخ انتشار:   ۱۵:۴۲    ۱۴۰۵/۸/۱۴ کد خبر: 201233 منبع: پرینت

افغانستان در گذار از نظم تک‌ قطبی به چندقطبی، بحران فقدان دکترین ملی و ضرورت تفاهم منطقه‌ای:
هموطنان گرامی !
تحولات جهانی از جنگ اوکراین و بحران خاورمیانه تا گسترش همکاریهای بریکس و سازمان همکاری شانگهای، نشان میدهد که جهان بتدریج از نظم تک‌ قطبی فاصله گرفته و بسوی ساختاری چندقطبی حرکت میکند.
تحولات انتخاباتی امریکا نیز بخشی از این واقعیت را بازتاب میدهد.
نارضایتی از مشکلات اقتصادی، هزینه‌ های زندگی و سیاستهای جنگی، نشان داده استکه جامعه امریکا نیز دیگر پذیرای نامحدود هزینه‌های رهبری جهانی و مداخلات خارجی نیست.
این وضعیت، اگرچه به معنای پایان قدرت امریکا نیست، اما محدودیتهای تداوم نظم تک‌ قطبی را اشکار میسازد.
موضوع قابل توجه این است که:
در چنین شرایطی، تکیه محوری اپوزیسیون طالبان بر الگوها و حمایتهای سیاسی نظم گذشته، بدون درک واقعیتهای جدید جهانی و منطقه‌ای یک خطای راهبردی است.

افغانستان پس از بن، میراث نظم تک‌قطبی؛
نظم سیاسی: افغانستان پس از سال ۲۰۰۱ در چارچوب مداخله نظامی امریکا و نظم بین‌المللی تحت رهبری غرب شکل گرفت. هرچند روند بن با حمایت سازمان ملل و مشارکت نیروهای افغان اغاز شد، اما ساختار دولت، امنیت، اقتصاد و روابط خارجی کشور به‌شدت به حمایت غرب وابسته ماند.
بخش بزرگی از طبقه سیاسی افغانستان، چه در قدرت و چه در اپوزیسیون، هنوز مسایل کشور را با همان منطق گذشته تحلیل میکند ، در حالی‌که معادلات جهانی و منطقه‌ای تغییر کرده و راه‌حل بحران را نمیتوان صرفا در احیای الگوهای پیشین جستجو کرد.

اپوزیسیون طالبان، ضرورت بازنگری در راهبرد:
بخشهایی از جریانهای مخالف طالبان از جمله در طرح موزاییک و روند ویانا، با وجود تفاوت در ساختار و اهداف، همچنان در برخی مبانی و سازوکارهای خود به الگوهای سیاسی دوره نظم تک‌قطبی و حمایت بیرونی تکیه دارند.
دموکراسی، حقوق شهروندی و مشارکت سیاسی ارزشهای قابل دفاع‌اند ، اما مشکل انجاستکه این ارزشها بدون یک راهبرد عملی متناسب با واقعیتهای جدید منطقه‌ای و جهانی، به نسخه‌ای ناکافی برای حل بحران تبدیل میشوند.
اپوزیسیون باید از انتظار برای بازگشت حمایت یک‌جانبه قدرتهای غربی عبور کند و به تدوین یک دکترین ملی مستقل، مبتنی بر اراده مردم افغانستان و تفاهم منطقه‌ای روی اورد.

طالبان، تعامل منطقه‌ای بدون مشروعیت داخلی:
طالبان توانسته است روابط خود را با چین، روسیه، ایران و کشورهای اسیای مرکزی گسترش دهد. این رویکرد نشاندهنده سازگاری نسبی سیاست خارجی آن با نظم منطقه‌ محور است.
اما در داخل، انحصار قدرت، نبود مشارکت سیاسی فراگیر، محدودیت حقوق زنان و فقدان ساختارهای پاسخگو همچنان پابرجاست.
کشورهای منطقه به امنیت و ثبات افغانستان و توسعه مسیرهای اقتصادی و ترانزیتی علاقه‌مندند. اما همکاری و سرمایگذاری پایدار، بدون مشروعیت سیاسی، اطمینان حقوقی و ثبات نهادی با موانع جدی روبرو خواهد بود.
بنابراین، تعامل خارجی طالبان نمیتواند جایگزین مشروعیت ملی و حکومتداری فراگیر شود.

ضرورت تفاهم منطقه‌ای و دکترین ملی:
افغانستان امروز تنها موضوع رقابت قدرتهای بزرگ نیست، بلکه امنیت، اقتصاد و اتصال منطقه‌ای کشورهای همسایه نیز با اینده ان پیوند خورده است.
مبارزه با داعش خراسان و تروریسم، امنیت مرزها، تجارت، انرژی و کریدورهای ترانزیتی، منافع مشترکی را ایجاد کرده که بدون ثبات سیاسی افغانستان تحقق نخواهد یافت.

راه‌حل بحران باید بر سه محور استوار باشد:
۱ - مشروعیت ملی: مشارکت واقعی مردم، جریانهای سیاسی، شخصیتهای مستقل، زنان، جوانان و نخبگان در شکلدهی نظام سیاسی فراگیر و پاسخ‌گو.
۲- تفاهم منطقه‌ای: همکاری با کشورهای همسایه در تامین امنیت، مبارزه با تروریسم و جلوگیری از تبدیل افغانستان به میدان رقابت‌های نیابتی.
۳- استقلال راهبردی و اتصال اقتصادی: استفاده متوازن از فرصتهای نظم چندقطبی، توسعه کریدورها، تجارت، انرژی و سرمایگذاری، بدون وابستگی انحصاری به یک قدرت جهانی.
در این چارچوب، تعامل و فشار دیپلماتیک منطقه باید طالبان را به پذیرش ساختار سیاسی فراگیر و قانونی تشویق کند، هم‌زمان، اپوزیسیون نیز باید از سیاست انتظار حمایت بیرونی عبور کرده و به نیرویی برخوردار از برنامه ملی و درک واقع‌ بینانه از تحولات منطقه‌ای تبدیل شود.

هموطنان عزیز!
بحران افغانستان نه با بازگشت به نظم سیاسی گذشته حل میشود و نه با تداوم انحصار کنونی.
طالبان بدون مشروعیت داخلی و مشارکت ملی نمیتواند ثبات پایدار ایجاد کند. اپوزیسیون نیز با تکیه بر الگوهای نظم تک‌قطبی و حمایت یک‌جانبه غرب، نمیتواند پاسخگوی واقعیتهای جدید باشد.
راه نجات افغانستان در تدوین یک دکترین ملی مستقل، مبتنی بر اراده مردم، تفاهم منطقه‌ای و بهره‌گیری متوازن از فرصتهای نظم چندقطبی قرار دارد.
افغانستان باید از موضوع رقابت قدرتها به شریک تفاهم منطقه‌ای و از چهارراه بحرانها به محور اتصال ژیوپولیتیک، ژیواکونومیک و ژیوتمدنی در قلب اسیا تبدیل شود.

سید باقرشاه (احمدی)


این خبر را به اشتراک بگذارید
تگ ها:
افغانستان
قلب آسیا
نظرات بینندگان:

>>>   آقای احمدی در این 5 سال که دولت از همه لحاظ خوب پیش می ره حتی بیست سال جمهوریت برابری میکند اگر نظرتان کارمندان و نظامی های و جنگ سالاران سیاست مداران پاسد دزد است اون ها بیست سال همه چی در اختیار تان بود هم سروت هم نظامی هم فکری داشتین در حامین دولت فعلی که کارمندان مسلکی جمهوریت کار میکند در هر اورگان که استن رشوه فساد دزدی در خون شان رخنه کردن


مهلت ارسال نظر برای این مطلب تمام شده است



پربیننده ترین اخبار 48 ساعت گذشته
کليه حقوق محفوظ ميباشد.
نقل مطالب با ذکر منبع (شبکه اطلاع رسانی افغانستان) بلامانع است