یلی‌ها از جنگ داخلی هراسانند. بسیاری‌‌ها درباره جنگ داخلی در افغانستان هشدار می‌دهند. همه از پیامدهای جنگ داخلی ترس دارند. برای این‌که جنگ داخلی، به معنای واقعی، شوم، فاجعه‌بار و دارای پیامدهای ویرانگر است و زخم‌های عمیقی را بر تن جامعه بر جای می‌گذارد؛ ولی در حقیقت، جنگ داخلی یک معلول است نه علت. پس باید ریشه‌ها و زمینه‌های آن را بررسی کرد و باید دید که جنگ داخلی از کجا آب می‌خورد و منشأ آن چیست.

جنگ داخلی ریشه در بی‌عدالتی، تبعیض سیستماتیک، نفی کرامت انسانی، نقض حقوق بشر و تمامیت‌خواهی دارد. تا زمانی که این عوامل در جامعه وجود دارند، جامعه مستعد جنگ داخلی و انفجار مرگبار است. اگر آرامشی در چنین فضایی وجود داشته باشد، در قدم اول آن آرامش، آرامش منفی، آرامش قبرستان است و نبض زندگی در آن فضا نمی‌تپد. در قدم دوم، این آرامش، آرامش قبل از توفان است و روزی خشم آتشفشان‌گونه‌ی ملت جان‌به‌لب رسیده، فوران خواهد کرد.
بنابراین، کسانی که جامعه را از حالت اعتدال خارج کرده، حقوق مردم را سلب کرده و قدرت را نه حق مردم، بلکه میراث انحصاری خود می‌دانند، زمینه‌سازان جنگ داخلی هستند. برای پرهیز از جنگ داخلی، آنان باید حقوق مردم را به آن‌ها بازگردانند و دست از ستم بردارند.

این منطق از بنیان غلط است که یک اقلیت بسیار ناچیز با خشونت، قدرت را تصاحب کند، مردم را به بردگی بگیرد، گرسنگی را بر آنان تحمیل کند و آنان را از ابتدایی‌ترین حقوق‌شان محروم کند؛ اما از مردم بخواهد که این وضعیت اسف‌بار را تحمل کنند و در عین‌حال مدعی باشد که جنگ داخلی به نفع افغانستان نیست و از جنگ داخلی باید جلوگیری شود.
اگر جلوگیری از جنگ داخلی به قیمت بردگی اکثریت مردم افغانستان باشد، در بدترین حالت هیچ باکی نیست که پنجاه سال دیگر جنگ داخلی باشد. این‌که اکثریت، به قیمت بردگی خود و آقایی عده‌ای قلیل، از جنگ داخلی جلوگیری کنند، با هیچ منطقی توجیه‌پذیری نیست.

پس می‌توان گفت اگر جنگ داخلی بد است، که واقعاً بد است، باید تمامیت‌خواهان دست از تمامیت‌خواهی بردارند و تن به عدالت و برابری بدهند و اراده مردم را برای مدیریت کشور بپذیرند؛ نه این‌که آن‌هایی که خواهان زندگی مدنی، صلح‌آمیز و عادلانه هستند، تن به بردگی بدهند، یوغ ستم را بر گردن خود بکشند تا از جنگ داخلی جلوگیری شود. آزادی و زندگی شرافت‌مندانه حق همه است. پس مسوولیت اصلی جلوگیری از جنگ داخلی بر دوش تمامیت‌خواهان، گروگان‌گیران ملت و ناقضان حقوق بشر است اگر جنگ دخلی صورت بگیرد بازهم تنها آنان مسوول‌‌اند.

سید جواد سجادی

>>>   کسانی که از جنگ گریزانند، می توانند بگویند چه راه دیگری برای پایان دادن به ستم طالبانی وجود دارد؟ در این پنج سال درخواست ها و خواهش های عموم مردم، بزرگان دینی و قومی کشور، تحصیل کردگان و علما، سازمان ملل و سایر نهادهای بین المللی کشورهای همسایه، جامعه ی جهانی و... همه و همه از سمت طالبان نادیده گرفته شده و این گروه وحشی حتی ذره ای از آرمان ها و عقاید احمقانه ی خود کوتاه نیامده. واقعا چه راهی جز جنگ برای آزادی و نجات افغانستان باقی مانده؟ توقع دارید ظلم و ستم طالبان (اعم از محدودیت تحصیل بانوان، خانه نشین کردن زنان، ازدواج های اجباری، کشتارها و شکنجه های بی مورد، سرکوب اقلیت ها و مذاهب، انحصارگرایی قومی و...) تا روز قیامت توسط مردم تحمل شود؟!

>>>   سلام سید جواد ساجدی بسم الله اگر در افغانستان زور نباشد هیچ کس زیر قانون نمیره حتی استاد دانشگاه جنگ داخلی میشه بسم الله کی ها از جنگ صحبت میکند نظر اگر این جنگ داخلی شود جنگ میشه که تا هنوز دنیا ندیده است ولی یک ضرب مثل است در جنگ اسب ها پای کی میده میشه فقط دعا کنید که جنگ داخلی نشه این بار نمی از جمعیت افغانستان کشته میشه ولی خدا کند در این جنگ شما هم در افغانستان باشید که جنگ داخلی ببینی که چه مزه میته با روح روان مردم بازی نکنید

>>>   ان .... و گفته ایندفعه جنگ داخلی شود نیمی از جمعیت افغانستان قتل عام میشود بداند که زمانه کنونی دوران قتل عام های دسته جمعی و نسل کشی های قومیتی گذشته است.
دیگر بدترین قتل عام پس از جنگ جهانی دوم جنگ عزه بود که ۶۰ هزار کشته داشت.
قتل عام که زیاد شود . جامعه جهانی و حتی کشور های همسایه ورود کرده وحتی شاید رهبران طالب تروریست را بجرم جنایت علیه بشریت سرنگون کنند.
عباس از سویدن.

>>>   برخی ها خیال پلو میزنند که اینبار جنگ داخل شود نیمی از جمعیت افغانستان کشته میشود. جنگ داخلی شود، دست ما هم چوبی نیست ، ان شا الله ان شا الله ، اگر اسلحه بین مردم پخش کنند ، مردم حاضرند تا آخر بجنگند ، تنها تفاوت مردم شمال و جنوب این هست که مردم شمال اسلحه کافی و رهبر خوب ندارند واگرنه نشان میدادند که داستان از چه قرار است.
فرهاد جرمنی

>>>   ما یک گروه در افغانستان داریم که تکلیف ش با خود معلوم نیست گاهی زیر سایه آن قوم و این قوم زندگی کرده روان است بعضی شان در اروپا پا را فراتر از خود یهودی اروپا در رقص های خیابانی ومختلت در بی حجابی فراتر میگذره در ممالک اسلامی دعوای اسلامی میکند و در عاشورا و اربعین میشه امر به معروف بعد این عاشورا و اربعین دیگه از اسلام و حجاب خبری نیست من که نفهمیدم این ها دنبال رو کی استن اگر پیرو اسلام استن اسلام یک دوماه نیست در سال از این ها اگر کسی میداند که از کدام گروه یا نژاد استن یک اطلاع رسانی کند این ها که تکلیف شان ب خود معلوم نیستن تا حدا اقل باقی مردم بداند

>>>   به نظر دهنده های لافک وبی اصل نسب شما که در جمهوریت هم قدرت هوای داشتین هم تانگ توپ هم ماشین زرهی تا دندان مسلح بودین چی غلتی کردین به دون اربابتان چند روز با همه این قدرت در ولایت تان یعنی بامیان دایکند که مرکز تان بود استقامت کردین که حرف مفت زدن روان استی اون هم در شبکه مجازی اون در جرمنی ما ای تور میکنیم وآن تور میکنیم دست تان آزاد نه غیرت ش داری نه هم وجدانش هی کوش فلک کر کردین بروید اون افغانستان اگر راست میگوید شما عدد نیستین یک بار در آینه نگاه کنید که زیر سایه اشغالگران بروت های تان تاب میدادین حال خانوم اشغالگران شما را به عنوان مهاجر قبول نمیکند یا سگ شو هم قبول نمیکند کیا به کیا دندان نشان میدهد این ها آمریکا آمریکای و ناتو را بگیل کردن که شما هم پیاده نظام ش بودین هم شما را بگیل کردن

>>>   نظر دهنده ششم: تو مزدور پاکستانی از اصل و نسب حرف نزن. ایستادگی در برابر جهالت و وحشی گری شما فرض عین است. اگر آمریکا و ناتو بد است، پس چرا طالبان برای به رسمیت شناخته شدن توسط آنها له له می زند؟ شما جماعت نه عقل دارین، نه دین، نه انصاف، نه شعور و نه هیچ چیز دیگر. عاقبت دفاع از مزدوران طالب را خواهید دید.